1. Semrük / Simurg / Zümrüdüanka
Bu kuşu duymuşsundur. Birçok Türk boyunda adı var.

• Görünüş: Dev gibi, kanatları gökyüzünü kaplar. Tüyleri zümrüt yeşili, altın sarısı. Başında taç gibi ibik var. Yaşı binlerce yıl.

• Yaşadığı yer: Dünyanın ortasındaki Hayat Ağacı'nın tepesinde. Kimi anlatıya göre Kaf Dağı'nda.

• Gücü: Her şeyi bilir. Ateşte yanıp küllerinden yeniden doğar. Şifa verir. Yaralıları iyileştirir.

• Karakteri: Bilge, koruyucu. İyi insanlara yardım eder. Adil hükümdarlara yol gösterir.

• Anlamı: Ölümsüzlük, yeniden doğuş, bilgelik. Devletin ve hakkaniyetin sembolü.

Hikaye: Bir kahraman çaresiz kalınca Semrük gelir, kanadıyla gölge yapar, gagasıyla ilaç getirir.

2. Tancukuş / Tanrık kuşu
Bu daha az bilinen ama çok önemli bir kuş.

• Görünüş: Bembeyaz, ışıldayan bir kuş. Gündüz güneşte parlar, gece yıldız gibi.

• Yaşadığı yer: Göğün en üst katı. Ülgen’in elçisi. Tanrı ile insan arası haber taşır.

• Gücü: Uğur ve müjde getirir. Savaşta Türk ordusunun üstünde uçar, zafer habercisidir.

• Karakteri: Saf, temiz. Yalan söylemez. Kötülüğün olduğu yere konmaz.

• Anlamı: Tanrı buyruğu, ilahi mesaj, kut. Hakanlık alameti.

Hikaye: Bir hana "hakan olacaksın" diye Tancukuş konarmış başına. O yüzden bayraklarda, sancaklarda kuş figürü olurdu.

• Sıkışınca Semrük gelir, derman olur.
• Karar verirken Tancukuş gelir, yol gösterir.

Bazı anlatılarda Tancukuş, Semrük’ün yavrusu ya da habercisi sayılır. Semrük ağaçta bekler, Tancukuş uçar haber getirir.

Kısaca:
Semrük = Bilge Şifacı
Tancukuş = İlahi Postacı