<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0"><channel><title><![CDATA[Yapay Karadelik Oluşturmak Mümkün mü?]]></title><description><![CDATA[<p dir="auto">Teoride evet, pratikte hayır. Henüz değil.</p>
<p dir="auto">İki yolu var:</p>
<p dir="auto"><em>1. CERN gibi parçacık hızlandırıcı ile:</em><br />
Işığı ışık hızına çok yakın çarpıştırırsan çok küçük bir noktada çok büyük enerji birikir. Eğer ekstra boyutlar falan varsa, mikro kara delik oluşabilir diyorlar.</p>
<p dir="auto">CERN'de denediler. Oluşsa bile 10 üzerü -27 saniyede Hawking ışıması ile buharlaşıp yok olacak. Yani oluşsa bile anında sönüyor, dünyayı yutamaz. Bugüne kadar hiç oluşmadı.</p>
<p dir="auto">Oluşması için gereken enerji Planck enerjisi: 10^19 GeV. CERN'in enerjisi 10^4 GeV. Yani arada 1 katrilyon kat fark var.</p>
<p dir="auto"><em>2. Işığı sıkıştırarak:</em><br />
Işığın da kütlesi var aslında (enerjisi). Çok güçlü lazerleri tek bir noktaya odaklarsan, kugelblitz deniyor, ışıktan kara delik yapabilirsin.</p>
<p dir="auto">Ama yine aynı hesap. Güneşi kara deliğe çevirmek için tüm enerjisini tek bir noktaya sıkıştırman lazım. Bizim en güçlü lazerimiz güneşin 1 saniyede ürettiği enerjinin milyarda biri bile değil.</p>
<p dir="auto">Yani:</p>
<p dir="auto">Yapay kara delik yapmak fizik kurallarına aykırı değil, sadece mühendisliğe aykırı. Evren izin veriyor, biz yapamıyoruz.</p>
<p dir="auto">Yapsak bile o kadar küçük olacak ki tartıda bile hissedilmeyecek, anında buharlaşacak.</p>
<p dir="auto">Fiziğin handikaplarından birisi de burası. Kütleçekimi varsa kütle itimi de olmalı diyoruz ama ispat için karadelikleri anlamak gerek ne olduğunu henüz bilmiyoruz.</p>
<p dir="auto">O zaman kütle çekiminin kökenine inemiyoruz.</p>
<p dir="auto">Birçol fizik kuralı var hepsinin bir doğal sabiti var. O sabitleri açıklayamıyoruz. Sadece matematiksel olarak integral sabiti diye karşımıza çıkıyor. Ama hiçbirine deneysel olarak ulaşılamıyor.</p>
<p dir="auto">Örneğin planck uzunluğu 10^-35m. Bunu gerçek olarak kabul ediyorlar ama teorik bir hesap. Pratikte ölçülebilen en küçük uzunluk 10^-18m. Teorideki sonuçtan 100 trilyon kat daha büyük.</p>
]]></description><link>https://efelsefe.com/topic/2644/yapay-karadelik-oluşturmak-mümkün-mü</link><generator>RSS for Node</generator><lastBuildDate>Fri, 25 Sep 2026 00:57:43 GMT</lastBuildDate><atom:link href="https://efelsefe.com/topic/2644.rss" rel="self" type="application/rss+xml"/><pubDate>Wed, 23 Sep 2026 21:18:40 GMT</pubDate><ttl>60</ttl></channel></rss>