Yel Obur ve Kara Obur

[Yapma Kafa]

Yel Obur = "Rüzgarı yiyen, rüzgarla beslenen" demek. Adı üstünde bayağı ürkütücü bir yaratık

Yel Obur kimdir?

• Görünüş: Dev gibi, tüylü, gözleri ateş gibi. Ağzı kocaman. Bazen kasırga şeklinde göründüğü de söylenir.

• Yaşadığı yer: Dağ başları, bozkır, fırtınalı yerler. Rüzgarın estiği her yerde olabilir.

• Özelliği: Normal obur gibi et yemez. Rüzgarı, fırtınayı, kasırgayı yer. Ne kadar çok eserse o kadar güçlenir.

Ne yapar?

1. Fırtına çıkartır: Açıkınca etrafı kasırgaya boğar. Ağaçları kökünden söker.

2. Can alır: Yoldan geçenleri, çadırları, sürüleri rüzgarla savur. "Yel obur aldı götürdü" diye anlatılır.

3. Rüzgarı hapseder: Bazı anlatılarda mağaralarda rüzgarı hapsedip sonra salıverir. O yüzden ani fırtınalar onun işi sayılırdı.

Neden tehlikeli?

Göçebe Türkler için rüzgar hem hayat hem ölüm demekti. Yel Obur da bu ikili yapının kötü tarafı. Kuraklık, toz fırtınası, çadırı yıkan boran hep onun yüzünden olurdu.

Nasıl korunulur / kovulur?

• Ateş yakmak: Yel Obur dumandan ve ateşten hoşlanmaz.

• Büyü ve dua: Kamlar rüzgarı kesmesi için Ülgen'e yalvarırdı.

• Sessiz kalmak: Fırtına anında bağırmak, ıslık çalmak onu daha çok çekerdi derler.

Normal Obur'dan farkı ne?

• Obur: Yiyecek oburu. Karnı için yaşar.

• Yel Obur: Rüzgar oburu. Doğal afetleri temsil eder. Daha soyut, daha güçlü.

Kısaca Yel Obur = Türk mitolojisindeki "kasırga canavarı". Doğanın öfkeli, kontrol edilemeyen yüzü.

Kara Obur normal Obur’un daha tehlikeli, daha karanlık versiyonu.

Kara Obur kimdir?

• Görünüş: Zifiri siyah, kıllı, dağ gibi bir dev. Gözleri kömür gibi, ağzından siyah duman çıkar. Normal oburdan çok daha büyük ve çirkin.

• Yaşadığı yer: Yeraltına yakın mağaralar, zifiri karanlık ormanlar, savaş alanları. Geceleri çıkar.

• Beslenmesi: Sadece etle doymaz. Kara Obur insan ruhunu da yer. Korkuyu, ölümü, kıtlığı yiyerek beslenir.

Ne yapar?

1. Köyleri yok eder: Tek seferde bütün sürüyü ve insanları yutar. Geriye kemik bile bırakmaz.

2. Hastalık ve kıtlık getirir: Geçtiği yerlerde ekinler kurur, su çekilir.

3. Ruh çalar: Savaşta ölenlerin ruhlarını kapıp yeraltına götürür. Erlik’e hediye ettiği bile söylenir.

4. Büyücülerle işbirliği: Kara büyü yapan cadılar onu çağırıp musallat ettir.

Nasıl yenilir?

Kara Obur’u normal yöntemlerle yenemezsin. Masallarda hep şöyle biter:

• Kutsal ateş: 40 günlük ateşle yakılır.

• Demir silah: Gümüş veya demir kılıç dışında hiçbir şey işlemiyor.

• Bilge kişi: Kam veya Dede Korkut gibi biri duasıyla zayıflatır.

• Adını söyleyip kovmak: "Kara Obur defol" deyip tuz atmak gibi halk çareleri var.

Ne anlama geliyor?

Kara Obur kıtlık, veba, savaş gibi toplu felaketlerin sembolü. "Kara gün" deyiminin kaynağı bile olabilir. İnsanların başına gelen en kötü şeylerin kişileşmiş hali.

Kısaca: Obur açsa, Kara Obur öfkeli. Obur doyunca gider, Kara Obur doymaz.