efelsefe

Namus ve şeref kavramı hayatta kalabilmek için erkekleri kışkırtmak amaçlı kullanılmaktadır.

Tüm savaşlarda erkekleri bu sözlerle kışkırtıp savaştırırlar. Günümüz ukrayna rusya savaşında da aynısını görmekteyiz.

Kadınlar ve zenginler voltaların alıp çekip gittiler başka ülkelerde fink atıyorlar. Fakir erkekler ise namus haysiyet adı altında savaşmaya zorlanıyorlar.

Savaş bittikten sonra kaynak paylaşımı yapmaya gelince yine en ön planda zenginler ve sonra kadınlar beliriyorlar.

Bunun neresi namus ve haysiyet sorabilirmiyim?

Hem varlık zamanında pozitif ayrımcılık diyerek erkeklerin pastadan pay alması engelleniyor

Hemde darlık zamanında ölmeleri isteniyor. Peki kim için?

@DemoKratos said:

Tüm insanlıkta bir kişilik bozukluğu sorunu var. İnsan türü kritik bir dönüm noktasına ilerliyor. Hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağı bir gün yaklaşıyor.

Kapitalist düzen bireysel faşizme evrildi. Reklamlarla beyni yıkanan toplum bireyleri hiçbirşey yapmadan özel olduklarını ve daha fazlasını hakettiklerini düşünmeye başladılar.

Özellikle türklerde bu zirvede.

Aslında din mi huzursuz yapıyor yoksa huzursuzlar mı dindar oluyor bu konu artık içiçe geçmiş. Yumurta tavuk ikilemi gibi.

Ancak gözlemlediğim kadarı ile dindarların büyük oranda huzursuz olduğunu görüyorum.

Dinsizlere huzur reklamı yapıp sonra da kanlı bıçaklı düşmanlık gütmelerinden belli değil mi zaten.

Onlar gibi değilsen size hemen bir kulp takarak düşman saflarına geçiyorlar. Gerçekten iç huzuru olan kişiler binlerce yıldır sürdürülen bir kavganın tarafı olamaz.

Gerçekten iç huzuru olan kişiler farklı insanlarla da birlikte yaşayabilir.

Gerçekten iç huzuru olanlar çevresini kendi gibi olmaya zorlamazlar.

Bir hayali varlığın önünde secde edip yalvarıp yakarmazlar. Bir hayali varlığın adına kendilerini feda etmezler.

İç huzuru olan insanlar farklılıkları günah olarak görmezler.

Bu aslında büyük bir kibirin dışa vurum şeklidir.

İç huzuru olan insanlar diğerlerini de hataları ile kabul edenlerdir. Kendi hatalarını görüp ders alanlardır. Başkaşarına mobing yapmazlar.

Burada dindarların hepsi huzursuz diyemeyiz ancak çoğunluğu böyledir.

Dindar olmayanlar arasında da huzursuz tipler illaki vardır. Toptan karalama yapmamak gerek. Ama istisnalar genel kuralları bozmaz.

Sadece Putin haydutuna değil Trump şaşkınına da direniyorlar. Kahramanlık, onur, asalet 21. yüzyılda yok oldu artık sanmıştık. Olmamış. Hâla var. Ukrayna'da bu kavramlar hâla yaşıyor. Tek yaşadıkları yer de orası. Başka kalmadı.

Kendini ağırdan satan bir tv kanalının ana haberinde şu sözler kullanıldı;

"Üzerinde şu işaretler olan okul ürünlerini almayın sakın"

Hangi salak işveren silginin üzerine zehirli işareti koyar acaba?

Hangi okul çantasının üzerinde kanserojen amblemi olabilir ki?

İnsanları aptal yerine mi koyuyorsunuz yoksa siz mi aptalsınız?

Bu tür ürünleri yerinde denetimini yapacak olan belediyeler ve bakanlıktır.

Yani boya kalemine "yüksek toksik" işareti koyup satılabileceğini mi ima ediyorsunuz?

Hangi patron yapar bunu. Eğer yaparsa üzerine işaret koymadan yapar. Onu da denetlemek vatandaşın değil yetkililerin görevidir.

Zeka 100 ile ölçülüyorsa bunlardaki 30 falan eder.

Konuyla ilgili net bilgi vereyim.

Watsap gibi kayıt için bir kere tel no istiyor.
Sonra kullanıcı adı belirleyip iletişime geçebiliyorsunız.

Kullanıcı adını sınırsız değiştirme hakkınız var.

Rehbere kayıtlı olmayan biriyle görüşmek istiyorsanız ve tel no gizli kalsın istiyorsanız o zaman kullanıcı kodu oluşturup link yolluyorsunuz. O link ile sizinle iletişim sağlanabiliyor tel no gizli kalıyor ama kullanıcı adı görünüyor. İstersrniz her görüşmeden sonra kullanıcı adı değiştirebilirsiniz.

Vatsaptan farkı ne?

Yaptığınız görüşmeler kayıtlı değil. Signal serverları hiçbir bilgiyi tutmuyor. Sadece şu numara ile şu numara mesajlaştı bilgisi çıkıyor içerik yok.

Arama çubuğundan rehbere kayıtlı olmayan birine bile ulaşamıyorsunuz. Kimse sizi rahatsız edemez.

Kayıtlı olmayan biriyle link yada karekod gönderilmeden iletişim sağlanamıyor.

Telegramdan daha güvenli gibi.

Parayı bulunca erkek düşmanlığı yapmaya başlamak. Eekeği kendine rakip görmek.

Kadın kadına eğlenmek, kadın kadına gezmek. Erkeği kocasını bile evde istememek...

Evliliği bile para şartıyla yapmak.

Ne bileyim bütün bunlar türk kadınlarının potansiyel bir eşcinsel olabileceğini gösteriyor.

Yani bir Rus bir Fransız bir İngiliz kadınlarla da tanışıp arkadaş olmuşluğum var. Ama kadın olduklarını hissettiriyorlardı. İllaki onların içinde de karşı cins düşmanları vardır ama bu kadar fazlasını görmedim.

Türkiyede arkadaş olmana bile gerek yok sokaktaki dış kapının mandalı olamayacak bir kadın bile tuhaf havalara giriyor.

Böyle olmayan bir çok toplum var dünyada. Türk kadınları neden böyle gerçekten erkek sevmiyorlar mı?

Nötr cinsiyet mi yoksa homoseksüeller mi?

Aktif ve pasif kelime hazinesi arasındaki fark, dili anlamak ile kullanmak arasındaki farktır.

• Pasif Kelime Hazinesi: Okuduğunuzda veya duyduğunuzda anladığınız ama konuşurken kendiliğinden aklınıza gelmeyen kelimelerdir. Havuzu her zaman çok daha büyüktür.
• Aktif Kelime Hazinesi: Konuşurken veya yazarken kendi kendinize hatırlayıp doğruca kullanabildiğiniz kelimelerdir.

Kısacası; dizide duyup anladığınız kelime pasif, günlük hayatta konuşurken ağzınızdan dökülen kelime ise aktiftir.

Avrupadaki yahudi düşmanlığı bitmiş değil. 2 bin yıldır var olan bir çekişmenin 50 yılda bitmesini beklemek aptallık olur.

Avrupa , içindeki yahudi düşmanlığını müslümanlar üzerinden yansıtıyor. İki dinin de ortak noktası yahudi düşmanlığıdır.

Bütün islam temsilcilerinin ilk fırsatta soluğu avrupada almalarının sebebi budur. Avrupa resmiyette bunu dile getiremiyor ama elindeki islam kozu ile cemaat ve tarikatları sürekli yahudi düşmanlığı ile motive ediyor.

Ayrıca islam dernekleri ve cemaatler avrupanın misyoner faaliyetleri için güçlü bir gelir kapısı olabilir.

Ne alaka diyebilirsiniz.

Bakınız şöyle ki bütün yardım dermekleri avrupanın sömürge ülkelerine yardım taşıyorlar. Yani avrupa sermayesi oraları sömürüp aç bırakıyor. Sonra sağlık ve beslenme hizmetlerini müslümanlara "yardım" adı altında yaptırıyor. Güzel yöntem.

Diğer taraftan iran ve iranın desteklediği terör örgütleri nasıl fonlanıyor?

Neyse bunlar zaten sorudan ibaret. Delil yok belki ben yanlış düşinüyorumdur. Sadece ucuz yorum yaptım inanmak zorunda değilsiniz.

İsrail müttefiklerini iyi seçmeli ve ekonomisini güçlü tutmalıdır. Yetenekli insanlarla çalışmalıdır.

Avrupa şuan iki yoldan gitmeye çalışıyor. Bir yandan islam sermayesi ile sömürgelerini besletiyor diğer yandan israil düşmanlığı ile onları maşa haline getiriyor. Gönüllü asker bedava fedai gibi görüyor.

Biryandan da israil sermayesini ülkesinde tutarak kendini rusyaya karşı korumaya çalışıyor.

@TENTEN said:

Yapay zekanın açlık,cinsellik, ölüm korkusu gibi dürtüleri yoktur.
Algoritmaya eklenti yapılırsa o gerçekleşir.

Ben vardır demedim zaten. Söylemek istediğini daha net söylesen iyi olurdu. Daha açıklayıcı olmalısın.

Devletin 30 yıllık bir yaşam döngüsü var. Siz değişim zannedersiniz ama Her 30 yılda bir aynı şeyler olur. Halkın gözüne şirin görünmek için , bakın iyi şeyler de oluyor demek için kaset her 30 yılda bir başa sarılır.

Aynı göstermelik adalet operasyonları 30 yıl önce de olmuştu. Devlet 25 yıl boyunca halkın soyulmasına göz yumar , hırsızların ceplerini doldurmasına izin verir.

Sonra bir operasyon dalgası ile tarihi geçmiş üç beş gözden çıkarılan hırsızı feda ederek kamu karşısında hesap veriyormuş gibi arınıyormuş gibi tövbe eder rol yapar.

Devlete affetme ve ceza verme yetkisini kim veriyor? Bu yetki neden keyfi ve çifte standart?

Gecikmiş adalet , adalet değildir diye birsöz var. İşte tam bu nokta önemli.

Bu sözde adalet operasyonları da adalet olmuyor bu bağlamda.

Bir kaç hırsızın halktan çaldığı paraların hazineye geri konması halkın kaybolan 25 yılını geri getirmez. Sadece hırsızın 25 yıl güzel bir yaşam sürmesini sağlar. Yediği içtiği yanına kar kalır.

Peki devlet neden böyle yapıyor?

Birilerinin haksız kazanç ile zenginleşmesi aslında işine geliyor. Çünkü onları sivil para kasası ve aklama makinası olarak görüyor. Yani yedek akçe.

Birisi seni soyuyor devlet göz yumuyor. Sonra bir operasyonla paralara el konuluyor. Halkın gözünde kahraman oluyor. Ne oldu şimdi? Para benim cebime girmediği gibi onlarca yıllık hak kayıpları da geri gelmedi. Öyleyse bu dolaylı yoldan soygun yapmaktır. Yani taşeron kullanarak hırsızlık yapmak.

Başka bir örnek vereyim. Birileri kumar oynuyor devlet göz yumuyor. Ardından toplanan paralara haksız kazanç denerek operasyon yapılıp hooop hazineye aktarılıyor. Yani kumarda kaybedenlere geri verilmiyor.

Kim kazandı? Bu durumda kumarhane sahibi dolaylı yoldan devlete çalışmış olmuyor mu?

Diğer bir örnek;

Bir vatandaş diğerine karşı suç işliyor ceza alıyor. Bir süre sonra devlet affediyor. Hangi hakla?

İşte bu benzer tablo her alanda aktif olarak uygulanıyor.

Birisi seni soyuyor sonra devlet operasyon yapıp parayı kendi kasasına aktarıyor.

Sonra hırsızı devlet affediyor

Mağdur olan yine vatandaş oluyor. Bu durumda devlet suç işlemek için taşeron kullanmış olmuyor mu?

Bunun neresi adalet?

İyi polis kötü polis oynuyorlar. Bankayı ben batırırsam itibarım sıfır olur öyleyse sen batır parayı bana getir. Zaten ben de affederim iş kapanır.

Demek gibi birşey.

Nerde kötü birşey görsek insanlık mavalları okuyoruz. Peki insan olmak iyi birşey mi?

Başka hiçbir canlı insan kadar tahribat yapmıyor ama. Ayrıca insan yıkabiliyor ve yıktığını onaramıyor. Yaşadığımız çevreyi yok ediyoruz ama geri dönüşü olmayacak şekilde.

Onarmak dediğimiz ise safsata. Aslında onaran doğanın kendisidir. Biz sadece onarmak adına tahribatı azaltıyoruz ve doğanın yenilenmesini bekliyoruz. Ama bu süreci idare edecek kadar ömrümüz yok dolayısı ile tamir etmek gibi bir niyetimiz de yok

Yada oluşturduğumuz negatif koşullara alışmayı öğreniyoruz. Buna da zorlukların üstesinden gelmek diyoruz. Tam tersi bu güçlenmek olmuyor. Zayıf olarak yaşamayı öğrenmek oluyor

"Zorlukların üstesinden gelmek" dediğimiz şeyin çoğu aslında "yeni normale alışmak".

40 derece artık normal. Maske takmak normal. Her yaz yangın haberi normal. Suda arsenik var ama arıtma cihazı aldık, oldu bitti.

Güçlenmedik. Eşiği aşağı çektik.
Bir kurbağayı kaynar suya atsan zıplar çıkar. Ama suyu yavaş yavaş ısıtırsan haşlanarak ölür. Biz de tam onu yapıyoruz. Yavaş yavaş ısınıyoruz ve buna "dayanıklılık" diyoruz.

Güçlenmek başka bir şey olurdu. Nehirleri kirletmemeyi öğrenmek güçlenmek. Türleri yok etmemek güçlenmek. Bizim yaptığımız ise: nehir kirlenince şişe su satın almayı öğrenmek. Bu çözüm değil, hasara alışmak.

Ve en kötüsü, zayıf yaşamayı öğrenince gurur duyuyoruz. "Bak ne kadar zor şartlara rağmen ayaktayız" diyoruz. Oysa ayakta kalmak için sebep olan şartları biz kurduk.

Güçlenmek ihtiyaçları azaltmak ile olur. En güçlü canlı doğada yalın haliyle uzun süre hayatta kalabilendir. Yemek seçmeyen üşümeyen hasta olmayan açlığa dayanan veya yapay zevklere bağımlı kalmayandır. Sinirlendiğinde ortalığı dağıtmayan intikam almayan kin tutmayan canlı en güçlüdür.

Biz "güçlü" derken kas, para, teknoloji anlıyoruz. Oysa doğanın tanımı çok daha sade: ne kadar az şeye muhtaçsan o kadar güçlüsün.

Çölde yaşayan bir kaktüs düşün. Suya, gübreye, budamaya ihtiyacı yok. 10 yıl yağmur yağmasa da yaşar. O güçlü.

Bizim "güçlü" dediğimiz insan ise: sabah kahvesi olmazsa ayılamıyor, internet kesilince panikliyor, 22 dereceden 1 derece oynayınca hasta oluyor, 3 öğün yemek yemezse bitiyor.

İhtiyaçlar çoğaldıkça kırılganlık da çoğalıyor.

Telefon -> şarj -> internet -> uygulama -> güncelleme.

Zincirden bir halka kopsa sistem çöküyor. Buna ilerleme dedik.

Yemek seçmemek, üşümemek, sıkılmaya tahammül etmek, açlığa dayanmak... Bunların hepsi bağımsızlık. Bağımlılık ise tam tersi. Ne kadar çok yapay zevke bağlanırsak, doğa bize bir tokat attığında o kadar yere düşüyoruz.

Paradoks burada: İnsan beyniyle her şeyi kolaylaştırdık. Ama kolaylık bizi zayıf yaptı. Sobayı icat ettik üşümeyelim diye, şimdi sobasız uyuyamıyoruz. Buzdolabını icat ettik aç kalmayalım diye, şimdi 1 gün yiyecek yoksa panik oluyoruz.

Yani güçlenmek geri gitmek değil ihtiyaçları budamaktır.
"Ben buna mecbur değilim" diyebilmek.

Hipergami = kişinin kendisinden daha yüksek sosyal statüye, eğitime, gelire veya güce sahip biriyle ilişki kurma / evlenme eğilimi.

Kelime kökeni: Yunanca hyper "üst" + gamos "evlilik"

Basitçe 3 maddede

• "Yukarı doğru eşleşme"

• Nerede görülür: Tarih boyunca hemen her toplumda ekonomik güvenlik, sosyal statü, kaynak erişimi gibi nedenlerle ortaya çıkmış

• Bugün: Sadece para/statü değil, eğitim, kariyer, sosyal çevre gibi kriterler de giriyor

Örnekler

1. Üniversite mezunu birinin doktor/mühendis biriyle ilişki kurması

2. Gelir seviyesi düşük birinin daha yüksek gelirli biriyle evlenmesi

3. Sosyal medyada "daha başarılı, daha tanınan" biriyle partnerlik

Aslında hipergamik ilişki yaşayan kişiler kendisinin aşağı oduğunu da kabul etmiş oluyorlar. Sen benden üstünsün bu yüzden sana ihtiyacım var diyor bilinçaltı. İlişki kurduğu kişinin üstünlüğünü kabul etmektir.

Erkeklerde öncelik genelde

1. Sadakat ve güven: "Arkamı kollayacak mı, başkasına gitmeyecek mi?"

2. Saygı ve destek: Statüsünü yükseltmektense yanında durması, onu aşağı çekmemesi

3. Uyum ve huzur: Evde kavga, drama az olsun ister

Statü/para konusu erkeklerde genelde 2. planda kalıyor. "Benden daha çok kazansın" diyen erkek sayısı daha az.

Kadınlarda ise klasik tablo

Sosyal bilimlerde buna "kaynak odaklı eş seçimi" deniyor. Yani güvenlik, gelecek planı, sosyal statü daha çok öne çıkıyor. Bu biyolojik + kültürel bir karışım.

Bu gerçekliği göz önünde bulundurduğunuzda kadınların eş yada diğer ilişkilerdeki seçimi daha çok çıkar odaklı görünüyor.

Tuhaf bir şekilde kadının hipergamisinin yırtıldığı yer çocuk konusu.

Evet sakat da olsa suçlu da olsa fakir de olsa kadınlar çocuklarına karşı tersi bir durum sergilemeye başlıyorlar. Bu da doğanın ilginç bir dengeyle karşımıza çıkması durumu.

Erkeklerin hipergamisi ise eş seçiminde değil iş seçiminde oluyor.

Kadına annelik görevini erkek vermiyor tam tersine doğal bir durum. Erkeğe de babalık görevini kadın vermiyor. Bu kültürü oluşturan bizim genetiğimizdir.

Ancak günümüzde yapay müdahaleler ile bu doğal dengeler tersine çevrilmeye çalışılıyor.

Kadınlık ticari malzeme olarak değerli görülüyor.

Cover - 90'lar

Bazı toplumlar nedense kraldan çok kralcı devletten çok devletçiler. Beğenmediğimiz Arap ülkeleri bile vatandaşlarına petrolden gelen huzur hakkı dağıtıyorlar. Bazıları doğrudan nakit veriyor bazıları da akaryakıt iş sağlık olarak veriyor.

Bunu sosyal yardım olarak değil petrol hakkı olarak dağıtıyorlar.

Peki devlete tapan toplumlarda nasıl oluyor?

Devleti yönetenler otoyolları köprüleri fabrikaları arazileri madenleri satıyor. Üzerine bir de halktan vergi alıyor. Yetmedi ek vergi istiyor. Devlete tapan toplumlar da "devlet sağolsun" diyip ses etmiyorlar.

Devlet sen sağol diye var zaten.

Sen ölüp sefil olduktan sonra korku içinde huzursuz olduktan sonra orası devlet değil tımarhane yada hapishane olur.

Bir de ses çıkarana hakkını sorana karşı hain diye birleşiyorlar.

Bu ezikliğin kaynağı yerleşik kültürmüdür yoksa genetikmidir yoksa ne bileyim betalık in-celliktir midir?

Anlamadım gitti.

Herifler herşeyi satıp ceplerine indiriyorlar ama üstüne bir de vatandaşa ceza vergi haraç adı altında para ödetiyorlar.

Ev sahibinin kiracıya para ödemesi gibi bir şey bu. Hatta gibisi fazla tastamam böyle.

Vatandaş bunları öyle alıştırmış ki bir de üstüne hakaret ediyorlar gıkları çıkmıyor yahu.

Yetmiyor önlerinde eğilmelerini istiyorlar.

Ne acınası bir durum.

"Allah rızkın verir " deyip bol bol çocuk yapıyorlar.
Anne ve babalarımız hata yapıp bizim başımızı derde soktular.
Doğmadan önce bize soramıyorlar bu boktan dünyaya gelmek istiyormusun diye.
Aynı hatayı bizimde yapmamızı istiyorlar.

Chp nin işbirlikçiliği bugüne özel bir konu değil ta 1980 darbesine kadar uzanır. Taktik hep aynıdır. Arka kapıdan iş çevirirler. Yüzüne başka söylerler. Kapitalist faşistlerin önüne atarlar. Ölünce de yas tutmayı kimseye kaptırmazlar. Bakınız güncel olarak kaşif kozinoğlu ölümü konusunda aynı tavrı sergiliyorlar.

Bakınız hapse atılan bütün stk ve parti başkanları konusunda da aynı tavrı sergiliyorlar.

Geçmişte uğur mumcu konusunda da aynısını yaptılar.

Bunlarla olmaz.

Köprü ve otoyollar da özelleştrilmiş. Kim yaptı kürtler mi? Madenleri kim sattı sahilleri kim sattı? Kürtler mi? Bu ülkede işler ne zaman zora girse bir kürt sorunu atıyorlar ortaya alın oyalanın diye.

Kürt sorunu varsa laz ve balkan göçmeni sorunu da var. Kürt sorunu varsa laz ve kafkas göçmeni sorunu da vardır. Hem de çok daha fazlasıyla var.

ÇERÇEVENİN ÇERÇEVESİ-4

IV. Sonuç Olarak;

Çerçeve Yasa olarak tanımlanan yasa Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda 467 Evet oyu ile kabul edilmiş bulunmaktadır. Ve 7595 Sayılı Yasa olarak 18.08.2026 gün ve 33344 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde büyük bir çoğunlukla kabul edilmesi hem anlamlı hem de çok değerlidir. Zira temsili demokrasilerde parlamenterler seçmenlerini/yurttaşları temsil ederler. Bu düzeydeki kabul oyu aslında yurttaşların büyük bir çoğunluğunun iradesinin parlamentoya yansıması olarak okunabilir. Gencecik insanların ölümünü durduran her girişim, geride gözü-yaşlı yakınlarını bırakmayan her hayatta kalış ve bunun ekonomik boyutu düşünüldüğünde demokrasinin inşası için cesurca atılmış önemli bir adım olarak görmek gerekir.

Klasik Yunanca’da “demos/halk” ve “kratos/otorite” sözcüklerinin birleşimi ile ve haklın kendi kendisini yönetmesini ifade eden demokrasi Yunan Şehir-Devletlerinde doğrudan demokrasiye yakın bir şekilde uygulanmaya başlanmış – ki, Atina Demokrasisi olarak adlandırılmaktadır – dah sonralarda Fransız İhtilali ile birlikte güçler ayrılığına dayalı temsili demokrasilere evrilmiştir. Demokrasinin sadece seçimlere bağlı yönetme, yönetilme biçimi olarak daraltılması içinin boşaltılmasından başka bir anlam ifade etmeyecektir. Yurttaşları eşit olmayan, hak ve özgürlüklerden yoksun bir topluluk, ülke her neyse demokrasi ile yönetilebilinir mi? Uzunca yıllar içinde 1215 tarihli kralın yetkilerini kısıtlayan Magna Carta, 1789 Fransız İhtilali’nde eşitlik, kardeşlik ve özgürlük şiarları ile biçimlenen İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi, 1948 yılında imzalanan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, 1950 yılında imzalanan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi tüm bunlar Cumhuriyet ve Demokrasinin ayrılmaz unsurları olarak hak ve özgülükten, eşit yurttaşlıktan bağsız bir cumhuriyet ve demokrasi olamayacağını gösteren evrensel normlar olarak yerli yerinde durmaktadırlar. Bu nedenledir ki demokratik toplumlarda seçilmişler her-zaman inisiyatif alan kişiler durumundadırlar.

7595 Sayılı Kanun ” Takip, Koordinasyon ve Uygulama” başlığını taşıyan 7. Maddesinde yasanın takip, koordinasyon ve uygulanmasını yine aynı maddede tanımladığı Kurul’u görevlendirerek yetkili kılmıştır. Kurul’un yapısı incelendiğinde seçilmişler değil hepsinin atanmış kişilerden oluştuğu görülmektedir. Ayrıca Kurul’un görevlendireceği ve kuracağı alt komisyonlar da doğal olarak atanmış kişilerden oluşacak demektir. Yasa 7. Maddesinde ayrıca “..Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere İzleme Komisyonu ...” kurulmasına karar vermiş ve Meclis İzleme Komisyonunu sadece izleme ile tavsiyede bulunma yetkisi ile donatmıştır. .Hal böyle olunca yukarıda açıklanan demokratik bir yöntem izlenmediği, yasanın demokratik sayılmayan bir yöntemle yasanın uygulanmasını sağlamaya çalıştığı anlaşılmaktadır. Süreç içerisinde Kurul’daki atanmışların her an değiştirilmesi de mümkün olabilecektir.

Yasa 10/2 Maddesinde “ Bu Kanunun amaç ve faaliyetleri kapsamında verilen görevleri yerine getiren kişilerin bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğu doğmaz.” hükmüne yer vermiştir. Giriş bölümünde açıklandığı üzere normatif düzenlemeler emredici hükümler içerirler; yap ya da yapma derler...Yasanın yap dediğini yapmak ya da yapma dediğini yapmamak suç sayılmaz; tam tersine yap dediğini yapmamak ya da yapma dediğini yapmak suç sayılır ve bunun da bir yaptırımı vardır. Dolayısı ile yasanın açık hükümle emredici normlarının uygulanması sırasında uygulayıcıları sorumsuz tutması yasanın amacına, özüne ve ruhuna aykırıdır; mesela koşulları oluştuğu halde erteleme kararı vermeyen yargıç bu yasa kapsamında hüküm tesis ettiğinden dolayı yasaya açıkça aykırı karar vermiş olsa bile sorumlu olmayacaktır; bu durum karşılıklı güven ortamını zedelemektedir.

Tüm bunlar ve önceki yazılarda açıklananlar ışığında yasanın içinde var olan açıkları, Anayasa ile olan uyumsuzlukları, iç çelişkileri dikkate alındığında aceleyle kaleme alındığı, sözcüklerin özenle seçilmedikleri ve evrensel kabul gören hukuk ilkelerini göz-ardı ettiğini göstermektedir. Oysa ki çerçeve yasanın hazırlanmasında daha çok özen gösterilmesi gerekirdi.

Ayrıca;

I. Anayasa’nın 90/5 Maddesi “Usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır. “ hükmüne yer vermiştir. Yukarıda sayılan çok uluslu sözleşmeler usulüne uygun kabul edilmiş ve iç hukukta yasa düzeyinde hüküm ifade ederlerken AİHM ve AYM kararlarının uygulanmaması;

II. İHD gözlem raporlarına göre 1989-1998 yıllarında 1754, 1999-2010 yıllarında 1964 ve toplamda 3718 faili meçhul siyasi cinayetin, kimi kaynaklara göre ise 17.000 faili meçhul cinayetin çok-çok uzun yıllar geçmiş olmasına karşın aydınlatılmamış olması, yine İHD raporlarında belirtilen azımsanmayacak sayıda işkence, kötü muamele, Anayasa’da güvence altına alınan hak ve özgürlüklere yapılan haksız müdahaleler ve Cumartesi Anneleri olarak bilinen çocuklarının akıbetlerinin ortaya çıkarılmasına dair insancıl taleplerine karşın 2911 Sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’na muhalefetten haklarında davalar açılması;

III. 2016 yılında “Bu suça ortak olmayacağım” diye barış sürecinin işletilmesinden yana imza atan ve Barış Akademisyenleri olarak bilinen 2212 akademisyenin meslekten KHK ile ihracı ve 2019 yılında AYM’nin bu sözleri ifade özgürlüğü olarak değerlendirip suç sayılamayacağına dair hükmüne rağmen barış akademisyenlerin göreve iade edilmemeleri ve çeşitli soruşturma ve kovuşturma altında bulunmaları;

IV. Bianet’in verilerine göre 2024 yılında 756, 2025 yılında 598, 2026 yılında 170 toplamda 1524 kadın cinayetinin bir şekilde önlenememesi;

V. TÜİK verilerine göre 2023 yılı gelir dağılımında ilk %20 lik dilimin % 1.8 oranında artış ile ülkesel gelirin % 49,8 ini, son % 20 lik dilimin % 0,1 gerileyerek % 5,9 nu aldığı ve kesimler arasındaki ekonomik farkın uçurumsal boyutlarda olduğu;

VI. Ekolojik kırım, gübre ve yakıt fiyatlarındaki artışla köylünün toprağına yabancılaşarak proleterleşmesi, enflasyondaki artış ile orta gelirli ve küçük esnafın durumu, üniversite öğrencilerinin karşı karşıya oldukları sorunlar, istihdam/işsizlik, emeklilerin içler acısı durumu, ilkokul çocuklarının yaşadığı yetersiz beslenme;

bunların hepsi yasanın başlığında yer alan “ dayanışma” ve “ Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi” kapsamında olan olgular ve realitedirler. Dolayısı ile çerçeve yasasının bunları da içine alacak çerçevenin çerçevesi olması gerekmez miydi?

Demokratik bir yöntem izlenecek ise; çerçeve yasasının çerçevenin çerçevesi derinliğini oluşturup Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kurulacak adı ne olursa olsun bir çok komisyon aracılığını, yetkisini tanımlayıp, yapacağı çalışmaların usul ve şeklini, süresini belirleyerek komisyonlarca yapılacak önerilerin Meclis gündemine ivedilikle alınıp yasalaştırılması yöntemi seçilmeliydi.

Tüm müphemliğine, noksanlıklarına, çelişkilerine rağmen yasanın demokratik toplumun inşasında ilk adım olması umudunu saklı-sıcak tutmak gerekir.

Ağustos 2026/Akarca