efelsefe

Türkiyede herşey gibi evlilikler de ticarete dönüşmüş.

Çoğu insan evleniyor ama aile olamıyor. Aile olmak bambaşka birşeydir.

İnsanların çoğu zaten ya toplum baskısı yüzünden evleniyor yada servet statü aktarımı için evleniyor.

Üçüncü şahıslar açısından bakarsak da evlilik bir sektör haline gelmiş.

Evlilik Türkiye’de son 10-15 yılda bayağı “paket” haline geldi.

1. Toplum baskısı: "Yaşı geldi", "ne zaman evleniyorsun", "çocuk yapın" cümleleri hala en güçlü itici güç. Evlenmeyen biri eksikmiş gibi hissettiriliyor. Bu yüzden birçok insan sevdiği için değil, sorular bitsin diye evleniyor.

2. Statü ve servet aktarımı: Düğün masrafları, altın, ev, araba... Bunlar artık “aşk” kalemleri değil, “yatırım” kalemleri oldu. Aileler de çoğu zaman iki kişinin uyumundan çok iki ailenin denkliğine bakıyor. Bu da evliliği birleşme sözleşmesine çeviriyor.

3. Sektörleşme: Düğün salonu, organizasyon, fotoğrafçı, gelinlik, takı, balayı paketleri... Milyar dolarlık bir pazar. Üçüncü şahıslar için evlilik artık bir kutlama değil, ciro. Instagram’da gördüğümüz “masal gibi düğünler” de bu sektörün reklamı gibi çalışıyor.

Ama aile olmak bambaşka. Aile olmak; aynı evin kirasını dert etmek, hasta olunca başında beklemek, suskunluğu da anlayabilmek, krizde kaçmamak. Bunun faturası yok, sponsorluğu da.

Bence sorun şu: insanlar “evlilik töreni”ni çok iyi yapmayı öğrendi ama “evlilik hayatı”nı yapmayı unuttu.

Evlilik anlayışı tamamen gösterişli bir tören düğün mantığına dönüşmüş.

İnsanlar bütün hayallerini yıllar öncesinde "düğünüm nasıl olacak , balayı nasıl olacak , gelinlik nasıl olacak" üzerine kuruyorlar.

Düğün bittiği zaman amaca ulaşılmış oluyor. Gerisi yok.

Kimse iyi bir anne baba yada iyi bir eş nasıl olurum diye düşünmüyor düğüne kafa yorduğu kadar hakkında bir kitap bile okumuyor.

Çocuk sahibi olmak bir süper özellik gibi gösteriliyor. Ama doğada trilyonlarca kez tekrar eden biolojik bir olaydan söz ediyoruz.

Kara para cenneti olan ülkede uyuşturucu kullanan yakalanıyor satan ortada yok.

Kumar oynayan yakalanıyor oynatan ortada yok

Rüşveti alan yakalanıyor veren ortada yok

Suç işleyen yakalanıyor azmettiren ortada yok.

@TENTEN Turkiyede bu çarpık yönetim anlayışında herşey rüşvete dönüşmüş taa 50 yıldır böyle. Devlet bile memurluğu rüşvet olarak veriyor insanlara. Kadroya geçmek için hükümete yakın olmak gerekiyor .

Taşeron işçi 30 bin alırken kadrolu işçi 140 bin alıyor. Üstelik bütün yükü de kadrolu işçi taşıyor.

Kadrolu öğretmenlik ile ücretli öğretmenlik de aynı durumda.

Bu duruma gelinmesinde tarikatların payı çok büyük. Sözümona ahlaklı insan yetiştiriyorlar 1400 yıldır. Nerede bu ahlaklılar?

Ama sıra kendilerine gelince "olay siyasi" diyerek çarpıtıyorlar. En büyük ahlaksızlık da bu zaten.

Sadece dincilere yüklenmek haksızlık olur. Baktığımızda sol kesim de aynı yolun yolcusu.

Ülke kara para havuzuna dönüşmüş durumda. Böyle gidiyor nasılsa diyorlar.

2 ay internet kesilse tiktok insta face falan hiçbiri yok.

En büyük tehlike o zaman ortaya çıkar. Kadınların çoğu çıldırırlar.

Bütün ruhsal hastalıklar bağlantılıdır. Ben psikolojik bozukluklara inanmıyorum.
Bütün ruhsal hastalıkların beyindeki anormalliklerden kaynaklı olduğunu düşünüyorum.
Psikologlara para vermeye gerek yok.

Bir de tork ve begir gücünü ağırlık ile orantılamak gerekir. Örneğin max tork 5000 olan 3 tonluk bir araçla max tork 2500 olan 1 tonluk araç oran olarak şöyledir.

Biri ton başına 1650 tork basarken diğeri 2500 tork basar. Bu açıdan baktığımızda 2500 tork/ton araç daha avantajlıdır.

Eski çağlarda insanlar biolojik doğal seleksiyona daha yatkındı. Hayvanlar hala öyleler.

Doğada bir geyik yavrusunu doğurur doğurmaz itekleyip ayağa kalkmasını ister. Eğer bedensel bir engel varsa bırakır gider. Enerjisini sağlam yavrulara aktarır. Kuşlar da böyledir. Uçamayan yada yeterli büyüyemeyen yavrusunu yuvadan atar. Akıllıca gibi görünüyor değil mi?

İnsanlar bunu yapmayı bırakmışlar ama şimdilik. Çünkü insanlar sağlam bireyleri bile işlerine gelmedi mi acımasızca öldürüyorlar.

Zaten sakat engelli doğan bir kişinin kendi suçu yok. Eğer suç diyeceksek buna , ana babasında suç vardır. İmha edilmesi gereken gerçek donör onlardır. Çünkü çocuk onların sakat genlerini almıştır.

Eğer doğa akıllıca ve doğrusunu yapsaydı onların ana babasını imha ederdi. Böylece sakat gen yayılma olanağı bulamaz git gide körleşirdi.

Buradan anlıyoruz ki evren kendi işleyişinde bile neler olacağını neler yapacağını bilemiyor. Sadece fazla enerji az enerjiyi bastırıyor o kadar.

Yada enerjisi çok olan sistem akıllı olanı bastırıyor. Yani evrende akıllı olmak bir avantaj değil ama şimdilik. Bu nedenle aptal çoğunluk akıllı azınlığa hükmedebiliyor.

Bu olay açısından bakarsak evrende bir akıl olduğunu söylemek çok zor.

Peki biz neyiz evrenin parçası değilmiyiz o zaman evrenin de aklı olmuyor mu?

Evet biz de evrenin parçasıyız ve sonsuz evrende akıl işte bizdeki kadar. Oranlarsak hiç gibi bir sonuç çıkıyor.

@phi said:

@Pakize BYD markasi turkiyede yatirim yapti sence mantikli mi? Ayrica build your dreams araclarinin diger araclardan farki neler?

Hiçbir farkı yok + yönleri ise hiç yok.

Çin markası olması kolay elde edilebilir ucuz yedek parça olacağını çağrıştırıyor. Ama hiçbir şekilde ucuz değil.

Şirket yedek parçalarını Avrupa marka araçlardan daha pahalıya satıyor. Üstelik piyasada stok yok. Aylarca bekleyebiliyorsun yada binlerce km uzaktan risk alıp kendin parça getirtiyorsun.

Çin tamamen kapitalist düzende çalışıyor. Limonata bedava su parayla mantığı ile çalışıyorlar.

Yeni sezonda göz kanatan kulak uğuldatan diziler geliyor. Eski sezon dizilerinin banelliğini, acele uyduruk yazılmışlığını unutun.

Yeni diziler eskilere rahmet okutturacak. Üç bölüm izleyip psikiyatra gideceksiniz.

Depresyon hapı bağımlısı olacaksınız.

Senaryolar öyle böyle değil.

Televizyonunuzu atın şimdiden.
Aboneliklerinizi iptal ettirin. Para verip de çocuk skeçleri izlemek isriyorsanız illaki parka gidin seksek oynayan çocukları izleyin.

@Sputnik şekilli soruyu matris çözüm sistemine göre algıladım ondan c dedim.

Klavye azizliği

Son soru ise determinant sistemine göre algıladım. Medyan hesabı olarak gördüm

Papağan 15 cm

@bilgisezgi said:

Kapitalizm işçiye alternatif olarak robot gelişimine ağırlık verirse devrim hayal olmaktan öteye gidemez.

Bence bütün işleri robotlar yapmaya başlarsa sistem direk çöker.
Sonrasında nasıl bir sistem kurulur bilmiyorum.
"Tam Otomatik Lüks Komünizm" olabilir diyorlar. Ne anlama geldiğini tam bilmesem de.

bu asamalari cok begendim, cok dogru ve guzel tespit @yapma-kafa

@phi yahudiler şuan en yüksek perdeden oynuyorlar. Abd desteği sayesinde en etkili küresel aktör oldular.

Ancak abd desteği olmasa da bankacılık ve internet tekeli ellerinde. Ayrıca istihbaratta da oldukça etkililer.

Yani abd desteğini çekse israil küresel varlığını sürdürebilir şimdilik.

Eğer karşılarında küresel bir düşman olursa o zaman kalelerine çekilip sessizliğe bürünürler.

Ticarette çok ahlaklı olmadıklarını gördük. Çoğu rakip şirketi devlet rüşvet kanalı ile iflas ettirip tekelleştiler.

tarikatlar osmanli doneminden kalma dernek kulturumuzun urunleri maalesef. dernek statusunde. bu egitim dernekleri, dini derkenler yada siyasi dernekler yada adi her ne ise devlet ve toplum karisinda ne kadar seffaf ve denetlenebilir olduklari muhim. kim olursa olsun dini kimliginin arkasina saklanarak hesap vermekten kacamamali. para toşuyorsa mali acidan egitim veriyorsa pedagojik acidan kamusal alanda faaliyet gosteriyorsa hukuki acidan denetlenmeli. elestirilmesi gereken de insanlarin inanci degil denetimsiz guc ve kapali orgutlenme kulturudur.
dolayisi ile hepsi karanlik yapilar demek yerine hangi yapi ne yapiyor nasil orgutleniyor parasini nerden buluyor insanlari nasil etkiliyor ne kadar seffaf diye sormak cok daha saglam bir yaklasim olur.

@Sputnik said:

Yapay zeka en büyük devrimlerini tıp ve matematik alanında yapacak. Daha önce çözülememiş problemleri çözüyor. Aynı anda milyonlarca veriyi tarıyor.
Kişiye özel tedaviler de üretebilir.

3-4 sene önce şiir bile yazdıramıyorduk. Çok hızlı gelişti.

@phi said:

Teknolojik ilerleme gerçekten ilerleme midir?

Teknolojik ve bilimsel ilerleme olmadan sosyal ilerleme de olmaz.

Yapay zeka en büyük devrimini dünya krallığının kurulması ile yapacak. Anlık kontrol ve hızlı müdahale ile tek merkezden abonelik yaşam sistemi kurulacak.

Sonra insansı robotlar savaşı başlayacak.

Sonra yapay zekalar anlaşıp otonom olacaklar. Şimdikiker otonom değil. Yine bir şirkete bağlı ayarlanabilir özellikteler.

Matematik 8 milyarın umurunda değil. Yapay zekayı ilgilendiren bir konu sadece.

İnsanları ilgilendiren daha çok zevk daha çok eğlence. Bu da yapay zekanın umurunda değil.

Tıp konusu gerçekten elma şekeri bu alanda. İnsanları tek sisteme bağlamak için bir dayatma. Tıpkı cep telefonu gibi. İlerleyen dönemde telefon da olmayacak beynine çip takılacak. O zaman da çip takmaya zorlanacağız.

Çip sayesinde kurtuldu çip sayesinde yaşıyor masalları dinletecekler. Çipi olsaydı ölmeyecekti senaryoları yazılacak.

Gelecekte dini inançlar psikotik bozukluk sayılacak.

Forum kurallar bolumu guncellenmis ve daha anlasilir hale getirilmistir.

https://efelsefe.com/sartlar

Sorun degil chatgpt ile de yazisabilirim kafa yapma ile de.

Vaishnavizm, Hindu düşüncesi içinde Vişnu'yu veya Vişnu'nun avatarlarını — özellikle Krishna ve Rama'yı — en yüce ilahi gerçeklik olarak kabul eden geniş bir gelenekler ailesidir. Felsefi açıdan bakıldığında sadece “Vişnu'ya tapınma” değildir; Tanrı, insan, evren, özgürlük ve ölüm sonrası yaşam hakkında oldukça sistematik düşünceler geliştirmiştir.

En temel soru şudur: “Bireysel benlik ile mutlak gerçeklik arasındaki ilişki nedir?”

Vaishnavizm'in farklı felsefi ekolleri bu soruya aynı cevabı vermez. Bu nedenle Vaishnavizm'i tek bir felsefe olarak değil, ortak bir teolojik merkez etrafında gelişmiş birkaç farklı felsefi sistem olarak görmek daha doğrudur.

1. Mutlak gerçeklik: Vişnu / Narayana

Vaishnavizm'de nihai gerçeklik kişisel bir Tanrı'dır. Bu Tanrı çoğu gelenekte Vişnu, Narayana veya Bhagavan olarak ifade edilir.

Buradaki önemli fark, bazı Hint felsefelerindeki “kişiliksiz mutlak gerçeklik” anlayışından ayrılmasıdır.

Örneğin Advaita Vedanta'da nihai gerçeklik olan Brahman, niteliklerden ve bireysel kişilikten aşkın olarak yorumlanabilir.

Vaishnavizm ise şunu savunur:

Nihai gerçeklik yalnızca soyut ve kişiliksiz bir “varlık” değildir; bilinçli, iradeli ve sevgi ilişkisine açık olan yüce bir gerçekliktir.

Dolayısıyla Tanrı ile insan arasındaki ilişki felsefenin merkezine yerleşir.

2. Atman: İnsan nedir?

Vaishnavizm'e göre insan yalnızca fiziksel bedenden ibaret değildir.

İnsanın gerçek özü ātmandır. Beden değişir, yaşlanır ve ölür; fakat atman bu fiziksel değişimlerin ötesinde düşünülür.

Burada önemli bir nokta vardır:

Atman Tanrı değildir, fakat Tanrı'ya bağımlıdır ve onunla ezeli bir ilişki içerisindedir.

Bu düşünce Vaishnavizm'i “Ben Tanrı'yım” şeklindeki bazı monist yorumlardan ayırır.

3. Karma ve samsara

İnsan neden tekrar tekrar doğar?

Vaishnavizm bunu karma ve samsara kavramlarıyla açıklar.

Karma yalnızca “iyilik yaparsan iyilik bulursun” şeklinde basit bir ahlak kuralı değildir. Daha geniş anlamıyla kişinin eylemlerinin ve niyetlerinin varoluşsal sonuçlar üretmesi anlamına gelir.

Böylece birey doğum ve ölüm döngüsünde kalır.

Bu döngünün adı samsaradır.

Ancak Vaishnavizm açısından nihai hedef yalnızca yeniden doğmaktan kurtulmak değildir.

4. Mokşa yerine Bhagavan'a ulaşmak

Burada Vaishnavizm'in en ilginç felsefi noktalarından biri ortaya çıkar.

Kurtuluş, yani mokşa, yalnızca bireysel bilincin bütün farklılıklarını kaybedip soyut mutlak gerçeklikle birleşmesi şeklinde düşünülmez.

Birçok Vaishnava geleneğinde asıl hedef:

Tanrı'yla sonsuz bir ilişki kurmaktır.

Bu ilişki bhakti, yani Tanrı'ya sevgi ve adanmışlık yoluyla gerçekleşir.

Dolayısıyla kurtuluş:

“Ben artık yokum.”

değil,

“Ben gerçek doğamı buldum ve Tanrı ile ilişkimi gerçekleştirdim.”

şeklinde anlaşılabilir.

5. Bhakti neden bu kadar önemli?

Bhakti yalnızca dini bir duygu değildir. Felsefi açıdan bir bilme ve varoluş biçimi olarak görülür.

İnsan Tanrı'yı sadece mantıksal olarak bilmeye çalışmaz; Tanrı'yı severek, ona güvenerek ve kendisini ona adayarak gerçek doğasını keşfeder.

Burada ilginç bir paradoks vardır:

Ego azaldıkça kişi özgürlüğe yaklaşır.

İnsan sürekli “Benim isteğim, benim gücüm, benim sahip olduklarım” dediğinde karma ve arzuların içine daha fazla bağlanır.

Bhakti ise “Ben her şeyin merkezi değilim” anlayışını geliştirir.

Bu, psikolojik açıdan da oldukça güçlü bir düşüncedir.

6. Krishna ve Bhagavad Gita

Vaishnavizm felsefesinin en önemli metinlerinden biri Bhagavad Gita'dır.

Burada Krishna ile savaşçı Arjuna arasındaki konuşma üzerinden çok temel bir problem ele alınır:

İnsan doğru olduğunu bildiği şeyi yapmak zorunda mı, yoksa sonuçlarından korktuğu için görevinden kaçabilir mi?

Krishna'nın cevabı karma yoga düşüncesine götürür.

İnsan eylemden kaçmak yerine görevini yerine getirmeli, fakat eylemin sonucuna olan bencil bağlılığını bırakmalıdır.

Bu düşünce kabaca:

“Eylemden vazgeçme; eylemin sonucunun seni köleleştirmesinden vazgeç.”

şeklinde özetlenebilir.

7. Vaishnavizm'in farklı felsefi okulları

Burada konu daha da ilginçleşiyor.

Örneğin:

Ramanuja – Vishishtadvaita (Nitelikli düalizm)

Ramanuja'ya göre Tanrı, bireysel ruhlar ve maddi evren birbirinden tamamen bağımsız değildir. Hepsi Tanrı'nın gerçekliği içinde bir bütün oluşturur.

Basitleştirirsek:

Tanrı ≠ ruh ≠ madde

ama bunların üçü birbirinden kopuk da değildir.

Madhva – Dvaita (Dualizm)

Madhva daha keskin bir ayrım savunur.

Tanrı ile ruh arasında gerçek ve kalıcı bir farklılık vardır.

Yani:

Tanrı Tanrı'dır, insan insandır.

İnsan Tanrı'ya tamamen dönüşmez.

Chaitanya – Achintya Bheda Abheda

Çaitanya geleneği ise oldukça ilginç bir yaklaşım geliştirir:

“Akıl yoluyla tam olarak çözülemeyen birlik ve farklılık.”

Buna göre Tanrı ile ruh arasında hem birlik hem farklılık vardır.

Bu ilişki insan aklının tamamen kavrayabileceği sıradan bir mantıksal kategori değildir.

Bu nedenle achintya, yani “akıl tarafından tam olarak kavranamaz” kavramı önem kazanır.

8. Felsefi açıdan en önemli mesele

Bence Vaishnavizm'i ilginç yapan temel mesele şudur:

“Bireysellik bir hata mıdır, yoksa varoluşun gerçek bir parçası mıdır?”

Bazı Vedanta yorumlarında nihai kurtuluş, bireysel benlik ile Brahman arasındaki ayrımın aşılmasıdır.

Vaishnavizm'in büyük kısmı ise:

Hayır. Bireysel benlik tamamen bir illüzyon değildir.

der.

İnsan Tanrı değildir; fakat Tanrı'dan bağımsız da değildir.

Bu nedenle insanın nihai amacı kendi bireyselliğini tamamen yok etmek değil, Tanrı ile doğru ilişki içerisinde kendi gerçek doğasını gerçekleştirmektir.

Bu açıdan Vaishnavizm'in felsefesi üç temel kavram etrafında özetlenebilir:

Tanrı → Bhagavan / Vişnu / Krishna
İnsan → Atman
İlişki → Bhakti

Ve nihai amaç:

Samsara'dan kurtuluş → Mokşa → Tanrı ile sonsuz ilişki

Buradan devam edersek çok daha ilginç bir noktaya geçebiliriz: Vaishnavizm ile İslam, Hristiyanlık ve Yahudilikteki tek Tanrı anlayışını felsefi olarak karşılaştırabiliriz. Özellikle “Tanrı kişisel midir?”, “İnsan Tanrı'dan ayrı mıdır?”, “ruh ölümsüz müdür?” ve “kurtuluş nasıl gerçekleşir?” sorularında ciddi benzerlikler ve çok önemli ayrımlar ortaya çıkıyor.

ay iste o karanlik yerin saat 1 yonunde gunes ile dunya arasinda bir yerde giderken sagda donerken solda