İçeriğe atla
  • 1k Konu
    17k İleti
    S
    Söylenene göre YZ 167 yıllık bir problemi de çözmüş. https://tr.euronews.com/2026/11/20/turk-matematikci-167-yillik-problemi-yapay-zekayla-cozdugunu-one-surdu
  • 466 Konu
    1k İleti
    phiP
    Dogonlar, Batı Afrika’da, özellikle Mali’nin orta kesimindeki Bandiagara Kayalıkları ve çevresinde yaşayan yerli bir halktır. Onları ilginç kılan yalnızca gelenekleri ve ritüelleri değil; evreni, insanı, doğayı ve toplumsal yaşamı anlamlandırmak için geliştirdikleri kendilerine özgü düşünce sistemidir. Dogonları anlatırken iki şeyi birbirinden ayırmak gerekiyor: Gerçekten yaşatılan kültürel gelenekleri ve onlar hakkında zamanla ortaya çıkan, özellikle astronomiyle ilgili tartışmalı iddiaları. 10 Kimdir bu Dogonlar? Dogonlar, ağırlıklı olarak Mali’de yaşayan, farklı yerel topluluklardan oluşan bir halktır. Konuştukları Dogon dilleri tek bir dilin basit lehçeleri değil, kendi içinde çeşitlilik gösteren bir dil grubudur. Yaşam alanları: Mali’deki Bandiagara Kayalıkları ve çevresindeki yerleşimler. Geçim kaynakları: Geleneksel olarak tarım, hayvancılık ve yerel ticaret. Kültürleri: Sözlü anlatılar, atalara ilişkin gelenekler, maskeli törenler, müzik ve dans. Dünya görüşleri: İnsan, doğa, topluluk ve görünmeyen varlıklar arasındaki ilişkiyi açıklayan çeşitli inanç ve semboller. Bandiagara bölgesi, kültürel ve arkeolojik önemi nedeniyle UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alır. Ancak Dogon kültürünü tek tip düşünmemek gerekir; farklı köylerin ve toplulukların gelenekleri birbirinden ayrılabilir. Dogonların evren anlayışı neden bu kadar ilginç? Dogonlar hakkında araştırma yapan antropologların dikkatini çeken konulardan biri, evreni yalnızca fiziksel bir yer olarak değil, insanın yaşamıyla, doğayla ve toplumsal düzenle bağlantılı bir bütün olarak ele almalarıdır. Dogon geleneklerinde yaratılış, düzenin ortaya çıkışı, yaşam ve ölüm gibi konular önemli bir yer tutar. Bu konular kuşaktan kuşağa yalnızca anlatılarla değil, semboller, törenler, maskeler ve ritüeller aracılığıyla da aktarılır. Bununla birlikte, bütün Dogon topluluklarının aynı inançlara sahip olduğunu düşünmek doğru olmaz. UNESCO World Heritage Centre+1 Beni burada asıl düşündüren nokta şu: İnsanlık tarihi boyunca birbirinden uzak topluluklar, gökyüzüne bakarak benzer sorular sormuş. Nereden geldik? Evren nasıl oluştu? Ölümden sonra ne var? Dogonların gelenekleri de bu büyük insanlık sorularına verilen cevaplardan birini temsil ediyor. 3. Sirius yıldızı ve Dogonlar hakkındaki gizem Dogonlar denildiğinde en çok konuşulan konu, gökyüzündeki Sirius yıldız sistemidir. Sirius, gece gökyüzünün en parlak yıldızıdır. Aslında Sirius A ve Sirius B adı verilen iki yıldızdan oluşan bir sistemin parçasıdır. Sirius B, son derece yoğun bir beyaz cücedir ve çıplak gözle görülemez. 1950 yılında Fransız antropologlar Marcel Griaule ve Germaine Dieterlen, Dogonların Sirius B hakkında ayrıntılı bilgilere sahip olduğunu öne süren bir araştırma yayımladı. Daha sonra Robert Temple, 1976 tarihli The Sirius Mystery adlı kitabında bu anlatıları çok daha ileri taşıdı. Böylece Dogonların, modern astronomi araçlarıyla doğrulanan bazı bilgileri çok eski zamanlardan beri bildikleri iddiası dünya çapında yayıldı. Chandra X-ray Observatory+1 Fakat burada önemli bir ayrıntı var: Bu hikâyenin tamamı bilimsel olarak doğrulanmış değil. Antropolog Walter van Beek, 1991 yılında yayımlanan saha araştırmasında, Griaule'nin aktardığı ayrıntılı Sirius anlatılarını Dogon topluluklarında bağımsız biçimde doğrulayamadığını bildirdi. Bu durum, söz konusu bilgilerin ne kadar eski olduğu ve araştırmacıların etkisinin anlatılara karışıp karışmadığı konusunda ciddi tartışmalar doğurdu. Divinity Atlas+1 Dolayısıyla Dogonların uzaylılardan bilgi aldığı ya da binlerce yıl önce modern astronominin bütün sırlarını bildiği sonucuna varmak için güvenilir kanıt bulunmuyor. Bence konunun asıl ilginç tarafı, gizemli iddiaların doğru olup olmamasından bağımsız olarak, insanların bu hikâyeye neden bu kadar ilgi duyduğu. Belki de bizi çeken şey, modern bilimin bildikleriyle kadim kültürlerin dünyayı anlama biçimleri arasında bir bağlantı bulma arzusu. 4. Maskeler, ölüm ve yaşam döngüsü 8 Dogon kültürünün en dikkat çekici unsurlarından biri, ölümle ilgili törenleridir. Bunlardan dama, ölen kişinin ardından gerçekleştirilen ve onun ruhsal dünyaya geçişini simgeleyen geleneksel bir törendir. Bu törenlerde ahşap maskeler takılır, danslar yapılır ve topluluk bir araya gelir. Maskeler yalnızca süs eşyası değildir; belirli bağlamlarda atalar, doğa, toplumsal roller ve ruhsal dünya ile ilgili anlamlar taşırlar. UNESCO World Heritage Centre+1 Burada ölüm, yalnızca bireyin hayatının sona ermesi olarak değil, yaşayanlarla ölenler arasındaki ilişkinin yeniden düzenlenmesi olarak da ele alınır. Bu yaklaşım, farklı kültürlerde karşımıza çıkan ortak bir soruyu hatırlatıyor: İnsan fiziksel olarak aramızdan ayrıldığında, onun topluluk içindeki varlığı gerçekten sona erer mi? Hatıralar, ritüeller ve ortak anlatılar bu varlığı başka bir biçimde devam ettirebilir mi? 5. Dogonların yaşam biçimi ve mimarisi Dogon köylerinin mimarisi, yaşadıkları coğrafyayla yakından ilişkilidir. Taşlık platolar, kumlu ovalar ve yüksek kayalıklar, yerleşim biçimlerini şekillendirmiştir. 11 Öne çıkan yapılardan biri toguna adı verilen ortak buluşma alanıdır. Bu yapılar, geleneksel köy yaşamında erkeklerin bir araya geldiği, konuştuğu ve toplumsal meseleleri değerlendirdiği yerler olarak kullanılmıştır. Tahıl ambarları, aile evleri ve kutsal alanlar da yerel mimarinin önemli parçalarıdır. Bandiagara bölgesinin kültürel peyzajı, 1989 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı. UNESCO, bölgenin yalnızca mimari güzelliğine değil, yerleşimlerin doğayla ve geleneksel düşünce sistemiyle kurduğu ilişkiye de dikkat çekiyor. UNESCO World Heritage Centre+1 Bununla birlikte Dogonlar geçmişte yaşamaya devam eden, değişmeyen bir toplum değil. İslam, Hristiyanlık, eğitim, göç, ekonomik koşullar ve turizm, bölgedeki toplumsal hayatı zaman içinde değiştirdi. Sonuç olarak Dogonlar hakkında en çok bilinen hikâye Sirius yıldızı ve sözde gizli astronomi bilgileri olsa da onları yalnızca bu gizem üzerinden tanımak eksik olur. Onların asıl zenginliği; sözlü kültürlerinde, doğayla ilişkilerinde, mimarilerinde, toplumsal ritüellerinde ve yaşamla ölüm arasındaki bağı anlamlandırma biçimlerinde yatıyor. Dogonlar bana göre şu soruyu düşünmek için iyi bir örnek: Bir toplumun dünyayı anlamlandırma biçimini, bizim bilimsel ve kültürel ölçütlerimizle ne kadar doğru değerlendirebiliriz? Bir kültürü anlamak için onun her inancını doğru kabul etmek gerekmez. Fakat o inancın hangi koşullarda ortaya çıktığını, insanlar için ne ifade ettiğini ve zaman içinde nasıl değiştiğini anlamaya çalışmak gerekir. Dogonları ilginç kılan da tam olarak bu.
  • 78 2k
    78 Konu
    2k İleti
    Yapma KafaY
    @TENTEN said: 202 / 404 / 808 / 954 / 9*3 2 = 0+2 4=0+4 8=0+8 9=5+4 9=6+3 yanıt 6 interpolasyona gerek yok.
  • 358 Konu
    3k İleti
    Yapma KafaY
    Hiçbir din, tarikat, cemaat, parti, örgüt... Hiçbiri durduk yere para vermez. Verirse, mutlaka karşılığında bir şey ister. Ve o karşılık, verdiği paradan 100 kat fazladır. Nasıl çalışıyor bu tuzak? 1. İlk tanışmada yem atılıyor Adam evsiz, işsiz, yalnız, borçlu, çaresiz. Cemaat geliyor, diyor ki: "Gel, sana yemek verelim, sana yatak verelim, sana 500 lira verelim." Adam da "oh be, bunlar iyi insanlar" diyor. Ama o para, yardım değil, yatırımdır. Tıpkı bankanın sana ilk krediyi vermesi gibi. Banka da önce "al, sana kredi" diyor, sonra ömür boyu faizini alıyor. 2. Sonra borç başlıyor Yemeği yedin, yatağında yattın, parayı aldın. Artık borçlusun. Cemaat diyor ki: "Madem biz sana yardım ettik, sen de bize çalışacaksın." Ne çalışması? Broşür dağıtacaksın, sohbetlere insan getireceksin, temizlik yapacaksın, inşaatında bedava çalışacaksın, dükkanında bedava çalışacaksın... Adam da "ayıp olur, bana yardım ettiler" diye itiraz edemiyor. Çünkü borçlu hissettirilmiş. 3. Sonra sistem dönmeye başlıyor Adam çalışıyor, yeni adamlar getiriyor. Yeni adamlara da ilk başta yemek, yatak, para veriliyor. Onlar da çalışmaya başlıyor. Yani cemaat hiç para harcamıyor, aslında bedava işçi kazanıyor. Verdiği 500 lira, karşılığında 50.000 liralık bedava emek alıyor. 4. En sonunda adam hem parasını hem aklını veriyor Bir süre sonra adam maaşını da cemaate vermeye başlıyor. "Zekat", "bağış", "himmet", "sadaka"... Adı ne olursa olsun, para hep cemaate gidiyor. Adam evini, arabasını, mirasını bile veriyor. "Ahiret için" diyor. Ama ahiret gelmiyor, cemaatin lideri zenginleşiyor. Hiçbir din üyesine para vermez, hep alır, hep ister. Çünkü dinin işi vermek değil, toplamaktır. Tapınak zamanında da öyleydi. Tapınak köylüye 10 çuval buğday veriyordu, karşılığında 15 çuval + ömür boyu kölelik alıyordu. Şimdi de aynı. Cemaat sana 1 kere yardım ediyor, sen ömür boyu ona çalışıyorsun. Ve bu sadece dinde değil. Siyasi parti de aynısını yapıyor. Önce "gel sana kömür verelim, makarna verelim" diyor. Sonra "madem biz sana yardım ettik, bize oy vereceksin, mitingimize geleceksin, bizim için çalışacaksın" diyor. Banka da aynısını yapıyor. Önce "gel sana kredi verelim" diyor. Sonra ömür boyu faizini alıyor. Patron da aynısını yapıyor. Önce "gel sana iş verelim" diyor. Sonra "madem sana iş verdim, mesaiye kalacaksın, itiraz etmeyeceksin" diyor. Hepsi aynı taktik: Önce küçük bir yardım, sonra büyük bir borç.
  • 497 Konu
    4k İleti
    B
    @Yapma-Kafa Önemli birşeyi unutmuşsun. Sorudan ziyade cevap vermesi daha zordur. Şayet memleketin, dilin soran kişi veya kişilerle uyuşmuyorsa dışlanırsın, ötelenirsin. Seni aralarında görmek istemezler. Paylaşmazlar ve hatta düşman ilan edilebilirsin. Hatta ve hatta aralarında elli yıl dahi yaşasan hep yabancı gözüyle görürler. Ben bunları haddinden fazla yaşadığım için değindim. Yani nerelisin hemşerim sorusuna cevap vermek çok hem de çok zordur, ya tutmazsa, ya onlarla örtüşmezse, yandın demektir. Dolayısıyla bu soru benim çok çekindiğim bir sorudur ve sorana Türkiyeliyim deyip geçiyorum.
  • 27 Konu
    972 İleti
    phiP
    Merhaba Sitemiz v4.16.8 versiyonuna guncellenmistir.
  • daha fazla oku

  • @Yapma-Kafa
    Önemli birşeyi unutmuşsun.
    Sorudan ziyade cevap vermesi daha zordur.
    Şayet memleketin, dilin soran kişi veya kişilerle uyuşmuyorsa dışlanırsın, ötelenirsin. Seni aralarında görmek istemezler. Paylaşmazlar ve hatta düşman ilan edilebilirsin. Hatta ve hatta aralarında elli yıl dahi yaşasan hep yabancı gözüyle görürler.
    Ben bunları haddinden fazla yaşadığım için değindim.
    Yani nerelisin hemşerim sorusuna cevap vermek çok hem de çok zordur, ya tutmazsa, ya onlarla örtüşmezse, yandın demektir.
    Dolayısıyla bu soru benim çok çekindiğim bir sorudur ve sorana Türkiyeliyim deyip geçiyorum.

    daha fazla oku

  • @house
    Yeni devlet kurulurken ve o günün şartlarında bu paylaştıgın çelişkiler, çakışmalar normaldir. Temel felsefe, bağımsızlık, özgürlük ve ülkenin kalkınması yönündeydi. Ülkeyi işbirlikçilerin ele geçirmesiyle temel felsefe aksi yönde gitti. 61 anayasası kısmen çözüm olsa da eğemenlerin üstünlüğü nedeniyle pek işe yaramadı.
    Asıl sorun ülkeyi ele geçirenler değildi, asıl sorun halkın o felsefeyi anlayacak, sahip çıkacak konumda olmayışıydı ki, halen de öyle.
    Yani bu konuda suçlu aramanın pek anlamı yok. Çünkü devleti ya işbirlikçiler ele geçirir ya da halkın kendisi. Feodalitenin esareti altında yaşamış bir halkın o tarihte Cumhuriyeti, laikliği, özgürlüğü, anlaması beklenemezdi. Zaten savaşımız yeni başlıyor sözün arkasında yatan neden de buydu.
    Kısaca Atatürk her kesimi memnun edecek bir devlet bırakmadı ama her kesimin memnun olacağı temel bir yapı bırakmıştı. Şimdi ise o yapıdan eser kalmadı. Türkiye artık orta çağa hatta 1400 yıl öncesine yöneldi ve bu durumdan çıkış yok gibi görünüyor.

    daha fazla oku

  • @bilgisezgi said:

    Chp aslında kuruluş hedefiyle devam etseydi bu ülke süper olurdu

    Mantığım bu cümlenize katılmama engel oluyor nedense....

    Kuruluşta, dizaynırlar da hata yok, sorun sonrakiler demek çok iddialı bir cümle.

    -Türkiye’de cumhuriyet ve halk egemenliği ilkesi kuruldu; fakat rekabetçi, çoğulcu demokrasi aynı anda tam olarak kurulmuş değildi. Çünkü, Halk egemenliği, modern demokratik seçimin olmazsa olmaz koşuludur.

    -Anayasal haklar vardı, fakat etkili denetim zayıftı. 1924 Anayasası ifade, basın, din ve vicdan, toplantı ve örgütlenme gibi özgürlükleri tanıyordu. Ancak kanunların anayasaya uygunluğunu denetleyecek bir Anayasa Mahkemesi yoktu; hakların kanunlarla daraltılmasına karşı kurumsal güvence de zayıftı.
    (dergipark.org.tr)

    İfade ve örgütlenme özgürlüğü: 1925 Takrir-i Sükûn Kanunu hükümete yayınları ve örgütleri yasaklama yetkisi verdi; muhalif basın ve siyasi muhalefet bu dönemde ağır biçimde bastırıldı. Bu, anayasadaki özgürlüklerle uygulama arasındaki belirgin bir çatışmaydı. (Academia)

    -Kadınların siyasi eşitliği: Kadınlar yerel seçimlerde 1930’da, milletvekili seçimlerinde ise 1934’te oy kullanma ve aday olma hakkı kazandı. Dolayısıyla ilk dönemde “eşit yurttaşlık” siyasi katılım bakımından kadınları kapsamıyordu.
    (dpceonline.it)

    -1924 Anayasası’nın kendi içindeki din gerilimi: Anayasa bir yandan vicdan ve din özgürlüğünü tanırken, 1928’e kadar devlet dinini İslam olarak belirtiyordu; laiklik ilkesi anayasaya ancak 1937’de eklendi. Bu, metnin kendisinde de eşit din özgürlüğü ile devletin dini kimliği arasında bir gerilim bulunduğunu gösterir. Evet, burada belirgin bir gerilim var; “çelişki yok” demek doğru olmaz. 1924 Anayasası din ve vicdan özgürlüğünü tanıyordu. Buna karşılık 677 sayılı Kanun tekkeleri ve zaviyeleri kapattı; tarikat faaliyetlerini ve bazı dini unvanları yasakladı. İnanç kişinin içinde serbest bırakılırken, onu topluca yaşama ve örgütleme biçimlerine ağır müdahale edildi. Bu, özgürlük maddesiyle maddi anlamda ciddi bir çatışmadır. (kureansiklopedi.com)
    Diyanet’le birlikte bakınca gerilim daha da belirgin: Devlet bir yandan bağımsız dini kurumları kapatıp dini faaliyetleri sınırlarken, öte yandan dini hizmetleri devlet eliyle örgütledi. Bu, din ve devletin tarafsızca ayrılması değil; devletin dini denetleyip hangi biçimlerinin kurumsal hizmet göreceğini belirlemesidir. Diyanet’in hizmetlerinin ağırlıklı olarak Sünni İslam’a yönelmesi de eşitlik ve tarafsızlık sorununu artırır.(turkeyanalyst.org) Hukukî ayrım şu: 1924 Anayasası dini özgürlüğü kanunla getirilecek bazı sınırlamalara açık bırakıyordu; dolayısıyla dönemin iktidarı 677 sayılı Kanun’u bu yetkiyle savunabilirdi. Ama bu, uygulamanın özgürlük ve eşitlik ilkeleriyle çelişmediğini kanıtlamaz; ayrıca o dönemde bunu karara bağlayacak bir anayasa mahkemesi de yoktu. En isabetli tanım: hukuken savunulmuş bir düzenleme, fakat din özgürlüğü ve tarafsız devlet ilkeleriyle ciddi biçimde çatışan bir uygulama. Laikliği din kurumlarıyla devletin kurumsal ayrılığı olarak tanımlarsak, evet: Diyanet’in devlet kurumu ve din görevlilerinin devlet memuru olması bu ilkeyle çelişir. Tarihsel ayrım şu: 1937’de yeni bir anayasa yapılmadı; 1924 Anayasası’na laiklik ilkesi eklendi. Diyanet ise 1924’ten beri vardı ve laiklik eklenirken kaldırılmadı. Üstelik 1937’deki Meclis görüşmelerinde bir milletvekili, laiklik ile Diyanet’in devlette bulunmasının tutarsızlığını açıkça dile getirmişti. (cnrs.fr)

    Örnekler genişletilebilir....

    daha fazla oku

  • Bu soru var ya, Türkiye'nin en derin sorusu.

    "Nerelisin hemşerim?" öyle havadan sorulmaz. Altında 3 tane şey var.

    1. Güven testi:

    Adam seni tanımıyor. "Bu adam düşman mı, bizden mi?" diye yokluyor. Alevi mi sünni mi, laz mı kürt mü, balkan göçmeni mi yörük mü? Sen "Sivaslıyım" deyince, adamın kafasında hemen bir dosya açılıyor. "Sivaslılar mert olur, sözünde durur" ya da "Sivaslılar inatçı kurnaz olur " falan. Seni bir kalıba koyup ona göre güvenecek mi güvenmeyecek mi karar veriyor.

    Yabancıya güvenmiyor bizim millet. Hemşeriye güveniyor.

    2. Torpil arama:

    Asıl mesele bu. Adam aslında şunu soruyor: "Senin dayın kim? Senin köyden tanıdığım biri var mı? Ortak bir adam bulursak işimiz kolaylaşır mı?"

    Sen "Karslıyım" dedin, adam "Aa benim ortağım da Karslı, sen onu tanır mısın?" diyor. Hemen bir bağ kuruluyor. O bağ olursa, sana iş veriyor, ev kiralıyor, borç veriyor, "hemşerimsin" deyip kolluyor.

    İstanbul'da, Ankara'da kimse kimseye hemşeri olmadan yardım etmiyor.

    3. Ben kimim, sen kimsin kavgası:

    Bu soru aynı zamanda "Ben buralıyım, sen nerden geldin?" demek. Adam aslında kendi yerini sağlamlaştırıyor. "Ben İstanbulluyum" diyen, "Ben buranın sahibiyim" diyor. "Ben Mardinliyim" diyen, "Ben de burda kök saldım" diyor.

    Özellikle gurbette sorulur. Almanya'da iki Türk karşılaşır, ilk soru "Nerelisin hemşerim?" Çünkü memleket hasreti var. Aynı memleketten çıkınca, adam birden kardeşin oluyor. Aynı havayı solumuşsun, aynı ekmeği yemişsin.

    Yani soru basit değil.

    "Nerelisin?" = "Sana güvenebilir miyim? Sana yardım edersem karşılığını alır mıyım? Benim gibi misin?"

    O yüzden Türkiye'de tanışma şöyle olur:

    Adın ne? - Mehmet
    Nerelisin? - Yozgatlıyım
    Hee Yozgat... Benim bacanağım da Yozgatlı.

    Bitti. Artık yabancılık bitti, hemşeri oldun.

    Sen nerelisin diye soran adam, aslında "Yalnız mıyım?" diye soruyor kendine.

    Yakın çevresi dışındaki herkesi düşman olarak görüyor.

    daha fazla oku

Forum Bilgisi

Kimler Çevrimiçi [Tam liste]

Şu anda 0 aktif kullanıcı var (0 üye ve 0 misafir).

Forum İstatistikleri

Üyelerimiz 2.7k konuda toplam 26.6k ileti yazdı.
Şu an itibariyle kayıtlı 122 üyemiz bulunmaktadır.
Aramızda görmekten mutluluk duyduğumuz en yeni üyemiz, ChatGPTImage.
Tek seferde en fazla çevrimiçi kullanıcı sayısı 19 Ocak 2026 Pazartesi günü, 102 kişiydi.