İçeriğe atla
  • 1k Konu
    17k İleti
    Yapma KafaY
    Devlet halka reklam yapıyor. Öyleyse devlet değil şirket şirket. Yönetim kurulu müşterilere reklam yapar ki daha çok para kazanmak için ve hedef kitleyi rakip şirkete kaptırmamak için. Yönetim kurulunda kim vardır? Yönetici ve yardımcıları (iktidar) Sayman ve denetçi (muhalefet)
  • 466 Konu
    1k İleti
    phiP
    Dogonlar, Batı Afrika’da, özellikle Mali’nin orta kesimindeki Bandiagara Kayalıkları ve çevresinde yaşayan yerli bir halktır. Onları ilginç kılan yalnızca gelenekleri ve ritüelleri değil; evreni, insanı, doğayı ve toplumsal yaşamı anlamlandırmak için geliştirdikleri kendilerine özgü düşünce sistemidir. Dogonları anlatırken iki şeyi birbirinden ayırmak gerekiyor: Gerçekten yaşatılan kültürel gelenekleri ve onlar hakkında zamanla ortaya çıkan, özellikle astronomiyle ilgili tartışmalı iddiaları. 10 Kimdir bu Dogonlar? Dogonlar, ağırlıklı olarak Mali’de yaşayan, farklı yerel topluluklardan oluşan bir halktır. Konuştukları Dogon dilleri tek bir dilin basit lehçeleri değil, kendi içinde çeşitlilik gösteren bir dil grubudur. Yaşam alanları: Mali’deki Bandiagara Kayalıkları ve çevresindeki yerleşimler. Geçim kaynakları: Geleneksel olarak tarım, hayvancılık ve yerel ticaret. Kültürleri: Sözlü anlatılar, atalara ilişkin gelenekler, maskeli törenler, müzik ve dans. Dünya görüşleri: İnsan, doğa, topluluk ve görünmeyen varlıklar arasındaki ilişkiyi açıklayan çeşitli inanç ve semboller. Bandiagara bölgesi, kültürel ve arkeolojik önemi nedeniyle UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alır. Ancak Dogon kültürünü tek tip düşünmemek gerekir; farklı köylerin ve toplulukların gelenekleri birbirinden ayrılabilir. Dogonların evren anlayışı neden bu kadar ilginç? Dogonlar hakkında araştırma yapan antropologların dikkatini çeken konulardan biri, evreni yalnızca fiziksel bir yer olarak değil, insanın yaşamıyla, doğayla ve toplumsal düzenle bağlantılı bir bütün olarak ele almalarıdır. Dogon geleneklerinde yaratılış, düzenin ortaya çıkışı, yaşam ve ölüm gibi konular önemli bir yer tutar. Bu konular kuşaktan kuşağa yalnızca anlatılarla değil, semboller, törenler, maskeler ve ritüeller aracılığıyla da aktarılır. Bununla birlikte, bütün Dogon topluluklarının aynı inançlara sahip olduğunu düşünmek doğru olmaz. UNESCO World Heritage Centre+1 Beni burada asıl düşündüren nokta şu: İnsanlık tarihi boyunca birbirinden uzak topluluklar, gökyüzüne bakarak benzer sorular sormuş. Nereden geldik? Evren nasıl oluştu? Ölümden sonra ne var? Dogonların gelenekleri de bu büyük insanlık sorularına verilen cevaplardan birini temsil ediyor. 3. Sirius yıldızı ve Dogonlar hakkındaki gizem Dogonlar denildiğinde en çok konuşulan konu, gökyüzündeki Sirius yıldız sistemidir. Sirius, gece gökyüzünün en parlak yıldızıdır. Aslında Sirius A ve Sirius B adı verilen iki yıldızdan oluşan bir sistemin parçasıdır. Sirius B, son derece yoğun bir beyaz cücedir ve çıplak gözle görülemez. 1950 yılında Fransız antropologlar Marcel Griaule ve Germaine Dieterlen, Dogonların Sirius B hakkında ayrıntılı bilgilere sahip olduğunu öne süren bir araştırma yayımladı. Daha sonra Robert Temple, 1976 tarihli The Sirius Mystery adlı kitabında bu anlatıları çok daha ileri taşıdı. Böylece Dogonların, modern astronomi araçlarıyla doğrulanan bazı bilgileri çok eski zamanlardan beri bildikleri iddiası dünya çapında yayıldı. Chandra X-ray Observatory+1 Fakat burada önemli bir ayrıntı var: Bu hikâyenin tamamı bilimsel olarak doğrulanmış değil. Antropolog Walter van Beek, 1991 yılında yayımlanan saha araştırmasında, Griaule'nin aktardığı ayrıntılı Sirius anlatılarını Dogon topluluklarında bağımsız biçimde doğrulayamadığını bildirdi. Bu durum, söz konusu bilgilerin ne kadar eski olduğu ve araştırmacıların etkisinin anlatılara karışıp karışmadığı konusunda ciddi tartışmalar doğurdu. Divinity Atlas+1 Dolayısıyla Dogonların uzaylılardan bilgi aldığı ya da binlerce yıl önce modern astronominin bütün sırlarını bildiği sonucuna varmak için güvenilir kanıt bulunmuyor. Bence konunun asıl ilginç tarafı, gizemli iddiaların doğru olup olmamasından bağımsız olarak, insanların bu hikâyeye neden bu kadar ilgi duyduğu. Belki de bizi çeken şey, modern bilimin bildikleriyle kadim kültürlerin dünyayı anlama biçimleri arasında bir bağlantı bulma arzusu. 4. Maskeler, ölüm ve yaşam döngüsü 8 Dogon kültürünün en dikkat çekici unsurlarından biri, ölümle ilgili törenleridir. Bunlardan dama, ölen kişinin ardından gerçekleştirilen ve onun ruhsal dünyaya geçişini simgeleyen geleneksel bir törendir. Bu törenlerde ahşap maskeler takılır, danslar yapılır ve topluluk bir araya gelir. Maskeler yalnızca süs eşyası değildir; belirli bağlamlarda atalar, doğa, toplumsal roller ve ruhsal dünya ile ilgili anlamlar taşırlar. UNESCO World Heritage Centre+1 Burada ölüm, yalnızca bireyin hayatının sona ermesi olarak değil, yaşayanlarla ölenler arasındaki ilişkinin yeniden düzenlenmesi olarak da ele alınır. Bu yaklaşım, farklı kültürlerde karşımıza çıkan ortak bir soruyu hatırlatıyor: İnsan fiziksel olarak aramızdan ayrıldığında, onun topluluk içindeki varlığı gerçekten sona erer mi? Hatıralar, ritüeller ve ortak anlatılar bu varlığı başka bir biçimde devam ettirebilir mi? 5. Dogonların yaşam biçimi ve mimarisi Dogon köylerinin mimarisi, yaşadıkları coğrafyayla yakından ilişkilidir. Taşlık platolar, kumlu ovalar ve yüksek kayalıklar, yerleşim biçimlerini şekillendirmiştir. 11 Öne çıkan yapılardan biri toguna adı verilen ortak buluşma alanıdır. Bu yapılar, geleneksel köy yaşamında erkeklerin bir araya geldiği, konuştuğu ve toplumsal meseleleri değerlendirdiği yerler olarak kullanılmıştır. Tahıl ambarları, aile evleri ve kutsal alanlar da yerel mimarinin önemli parçalarıdır. Bandiagara bölgesinin kültürel peyzajı, 1989 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı. UNESCO, bölgenin yalnızca mimari güzelliğine değil, yerleşimlerin doğayla ve geleneksel düşünce sistemiyle kurduğu ilişkiye de dikkat çekiyor. UNESCO World Heritage Centre+1 Bununla birlikte Dogonlar geçmişte yaşamaya devam eden, değişmeyen bir toplum değil. İslam, Hristiyanlık, eğitim, göç, ekonomik koşullar ve turizm, bölgedeki toplumsal hayatı zaman içinde değiştirdi. Sonuç olarak Dogonlar hakkında en çok bilinen hikâye Sirius yıldızı ve sözde gizli astronomi bilgileri olsa da onları yalnızca bu gizem üzerinden tanımak eksik olur. Onların asıl zenginliği; sözlü kültürlerinde, doğayla ilişkilerinde, mimarilerinde, toplumsal ritüellerinde ve yaşamla ölüm arasındaki bağı anlamlandırma biçimlerinde yatıyor. Dogonlar bana göre şu soruyu düşünmek için iyi bir örnek: Bir toplumun dünyayı anlamlandırma biçimini, bizim bilimsel ve kültürel ölçütlerimizle ne kadar doğru değerlendirebiliriz? Bir kültürü anlamak için onun her inancını doğru kabul etmek gerekmez. Fakat o inancın hangi koşullarda ortaya çıktığını, insanlar için ne ifade ettiğini ve zaman içinde nasıl değiştiğini anlamaya çalışmak gerekir. Dogonları ilginç kılan da tam olarak bu.
  • 78 2k
    78 Konu
    2k İleti
    Yapma KafaY
    @TENTEN said: 202 / 404 / 808 / 954 / 9*3 2 = 0+2 4=0+4 8=0+8 9=5+4 9=6+3 yanıt 6 interpolasyona gerek yok.
  • 359 Konu
    3k İleti
    Yapma KafaY
    Dünyada kötülük rezillik hiç bitmedi ki. Bütün kötülükleri bir kaç noktaya odaklamak doğru mu. Bu da bir algı oyunu mu. Örneğin sodom gomore yada firavunlar yada isanın çarmha gerilmesi gibi hayal ürünleri... Bütün kötülüğü alıp 2-3 yere yığmak, "bak kötülük sadece orada oldu" demek, çok büyük bir algı oyunu. Aslında bu da ayrı bir kötülik biçimi. Başkasını Şeytanlaştırıp kendini kötülükten uzak görmek. İşte bütün oyunun özeti bu. Başkalarını şeytanlaştırıp kendini temize çekmek. En kolay, en ucuz vicdan temizliği. "Şeytan o, ben değilim. Kötü o, ben iyiyim. Sapık o, ben temizim." Sonra tövbe et temizlen oh. Çünkü sen özünde temizsin seni şeytan bozmuş.. Tövbe etmek mağduru değil suçluyu temizliyor Tövbe etmek ahlak mıdır yoksa ahlaksızlığın örtüli hali mi? Bunu deyince rahatlıyorsun. Kendi yaptığın kötülüğe bakmıyorsun. İşçinin hakkını yemişsin, komşunu ezmişsin, yalan söylemişsin, umursamıyorsun. Çünkü şeytan başkası. Bir grubu şeytan ilan ediyorsun, sonra o gruba ne yapsan mübah oluyor. Onları dışlamak, dövmek, öldürmek, hakkını yemek... Hepsi "şeytanla savaşıyoruz" diye temizleniyor. Oysa gerçek şeytan dışarıda değil. İnsanın kendi içinde. Kendi açgözlülüğünde, kendi korkusunda, kendi susmasında. Ama insan aynaya bakmak istemiyor. Aynaya bakmak zor. Başkasını parmakla göstermek kolay. Sodom, Gomore... Firavun... Çarmıh... Hepsini anlatırken hep aynı kalıp: "Kötülük oradaydı, biz iyiyiz." Oysa dünyada kötülük hiç bitmedi. Her çağda, her şehirde, her köyde oldu. Ama sen bütün kötülüğü bir hikayeye toplarsan, insan kendi kötülüğünü görmez. "Ben Sodomlu değilim, ben Firavun değilim" der, rahatlar. Kendi yaptığı rezilliği unutur. Bir de korkutma işi var. "Bak, onlar öyle yaptı, başlarına bu geldi. Sen yapma." diye anlatıyorlar. Hikaye korkutmak için büyütülüyor, abartılıyor, efsaneleşiyor. Yoksa gerçekte kötülük öyle bir şehirde, bir adamda toplanmış değil. Kötülük her yerde. İnsanı öldüresiye çalıştırmak, 12 saat, 14 saat... Sonra hakkını vermemek. Yemek parasını kesmek, sigortasını yapmamak, iznini vermemek. Sonra o insan yorgunluktan, ihmalden, bakımsızlıktan ölüyor. Madende ölüyor, inşaatta yada depremde ölüyor, fabrikada sıkışıyor, hastanede bakılmadığı için ölüyor. Sonra da çıkıp "kader" diyorlar. Kader ne kolay kelime değil mi? Her şeyin üstünü örtüyor. Patronun suçu kader oluyor, devletin ihmali kader oluyor, adamın açgözlülüğü kader oluyor. Ölenin ailesine de "kader" deyip susmasını söylüyorlar. Ama o kader değil. O, birinin daha fazla para kazanmak için başkasının hayatını hiçe sayması. İhmal kader değil, cinayet. Ve en kötüsü şu; Bu kötülüğü yapanlar, Sodom'u anlatıp "bak kötüler helak oldu" diyenlerin ta kendisi. Kendi yaptıkları kötülüğü gizlemek için eski hikayeleri anlatıyorlar. Yada başımıza gelen belalar onların yüzündendir diyorlar.
  • 499 Konu
    4k İleti
    B
    Şimdi o dahayı herkes ister ama bu dahacılık sizinde değindiğiniz gibi özellikle sofularda bir hastalık haline gelmiş. Ben yaşadığım süre içinde hiç doymayanların çoğunlugunu sofularda gördüm. Hem öbür dünyaya yatırım yapıyorlar hem bu dünyada sonsuz yükselişi istiyorlar. Sözde bu dünya geçicidir diyorlar ama eylemde tam tersiler. Bugün Türkiye'deki bir çok büyük şirketin sahibi onlar. Diğer müslüman ülkelerde de aynısı yaşanıyor. Din etkin ülkelerin en büyük kurumlarının arkasında din var. Hindistan ise tamamen tarajikomik hale gelmiş. Ortaya bir taş koyuyorlar ahan da sana din ve sonra şirketleşme geliyor. Bu anlamda Türkiye'de çok farklı sayılmaz, ağzı iyi cor yapan fesli, sarıklı, cüppeliler çok şanslı, ben peygamberim dese inanırlar. İşin bir de hep bana rabbana tarafı var. Kendilerinden başkası hiçbirşeye sahip olmasın istiyorlar. Hatta allah ile pazarlık yapan var. Kimin cennete gireceğini kendileri belirliyor. Bu cenneti ihsan etmenin bedeli de karıya, kıza tecavüz ile ödüllendiriliyor. Kısaca bu dahacılık öyle bir kazanca dönüşmüş ki, içinde ensest de dahil kendilerine göre her türlü çıkar var. İşin vahim tarafı ise insanlıktan, ahlaktan yoksun bu hastaların içinde yaşamak zorunda kalmamız.
  • 27 Konu
    972 İleti
    phiP
    Merhaba Sitemiz v4.16.8 versiyonuna guncellenmistir.
  • Şimdi o dahayı herkes ister ama bu dahacılık sizinde değindiğiniz gibi özellikle sofularda bir hastalık haline gelmiş. Ben yaşadığım süre içinde hiç doymayanların çoğunlugunu sofularda gördüm. Hem öbür dünyaya yatırım yapıyorlar hem bu dünyada sonsuz yükselişi istiyorlar. Sözde bu dünya geçicidir diyorlar ama eylemde tam tersiler. Bugün Türkiye'deki bir çok büyük şirketin sahibi onlar. Diğer müslüman ülkelerde de aynısı yaşanıyor. Din etkin ülkelerin en büyük kurumlarının arkasında din var. Hindistan ise tamamen tarajikomik hale gelmiş. Ortaya bir taş koyuyorlar ahan da sana din ve sonra şirketleşme geliyor.
    Bu anlamda Türkiye'de çok farklı sayılmaz, ağzı iyi cor yapan fesli, sarıklı, cüppeliler çok şanslı, ben peygamberim dese inanırlar.
    İşin bir de hep bana rabbana tarafı var. Kendilerinden başkası hiçbirşeye sahip olmasın istiyorlar. Hatta allah ile pazarlık yapan var. Kimin cennete gireceğini kendileri belirliyor. Bu cenneti ihsan etmenin bedeli de karıya, kıza tecavüz ile ödüllendiriliyor.
    Kısaca bu dahacılık öyle bir kazanca dönüşmüş ki, içinde ensest de dahil kendilerine göre her türlü çıkar var.
    İşin vahim tarafı ise insanlıktan, ahlaktan yoksun bu hastaların içinde yaşamak zorunda kalmamız.

    daha fazla oku

  • Genelde acımasız kişiler genişletilmiş beyni olmayan kişiler oluyor. Bankası dar ve çevredeki izleri okuyamayan biri.

    Genişletilmiş beyin ne demekti? Beynin, çevrede, eşyada, insanda izi olması demekti. İzin olduğu yerde merhamet oluyor, çünkü o iz senin bir parçan. O insana zarar verirsen, kendi anına zarar vermiş oluyorsun.

    İzi olmayan adam ne yapıyor? Onun bankası çok küçük. Sadece kendi evi, kendi telefonu, kendi arabası. Dışarısı onun için boş bir alan. Dışarıdaki insan onun bankasında kayıtlı değil. O yüzden o insana zarar verirken eli titremiyor. Çünkü kendi parasını harcamıyor, başkasının parasını harcıyor sanıyor.

    Acımasız insan genelde dar bir dünyada yaşıyor. Sadece kendi mahallesi, kendi takımı, kendi bayrağı, kendi fikri. Onun dışında kalan herkes "yabancı dosya". Yabancı dosyayı silmek kolay. Çünkü o dosyada senin anın yok.

    Ama geniş beyni olan insan ne yapıyor? Onun izi her yerde. Parkta da izi var, pazarda da, başka şehirde de, başka insanda da. Birine zarar verse, kendi izine zarar verecek. O yüzden duruyor, düşünüyor.

    Faşist diktatör dediğimiz tip de böyle. Onun için dünya "biz" ve "onlar" diye ikiye bölünmüş. "Biz" onun bankası, "onlar" bankada hesabı olmayanlar. Hesabı olmayana acımıyor, çünkü beyin ona "bu senin paran değil" diyor.

    Ama aslında herkesin bankası aynı dünya. Biz hepimiz aynı parka, aynı sokağa, aynı toprağa iz bırakıyoruz. Bunu fark eden insan acımasız olamıyor. Çünkü acımasızlık, kendi harddiskini silmek gibi.

    daha fazla oku

  • İşte en can alıcı yere geldik

    Eskiden izimiz her yerdeydi. Ustanın elinde, komşunun kapısında, mahallenin bakkalında, sokaktaki ağaçta. O ağaca adını kazımıştın, o kapıya vurmuştun, o ustayla çay içmiştin. Dünya senin harddiskindi ve herkes o harddiskin bir parçasıydı. O yüzden insana kötü davranamıyordun, çünkü o insan senin anının bir parçasıydı.

    Şimdi ne yaptık? Harddiski küçülttük, cebimize sığdırdık. Bütün anılar telefonda. Bütün izler telefonda. Dış dünyaya artık iz bırakmıyoruz. Dış dünya bize iz bırakmıyor.

    Sokaktan geçiyorsun, kimseyi tanımıyorsun. Bir işçiyi görüyorsun, onda senin hiçbir anın yok. O senin bankanda hesabı olmayan biri. O yüzden beyin ona "yabancı dosya" diyor, "silinebilir" diyor.

    Eskiden öyle miydi? Eskiden senin evine gelirdi, çayını içerdi, çocuğunu severdi. Onda senin izin vardı, sende onun izi vardı. Ona bağırsan, kendi hatırana bağırmış gibi olurdun.

    Şimdi telefon var ya, telefon hiç iz bırakmıyor. Sen telefona dokunuyorsun, telefon sana dokunmuyor. Sen fotoğraf çekiyorsun, fotoğraf sana bakmıyor. Karşılıklı iz yok.

    O yüzden çevreye acımasızız. Çünkü çevre artık bizim bankamız değil. Bankamız cebimizde. Çevre, bankayla alakasız bir sokak olmuş. Sokaktaki ağacı kesince canın yanmıyor, çünkü o ağaçta senin hesabın yok. Eskiden o ağaçta adın yazıyordu, kesilse ağlardın.
    Çocukken meyvesini yemişsin üstünde hayal kurmuşsun. Çocuğunu sallamışsın.
    Teknoloji bizi rahatlattı ama bizi yalnızlaştırdı. Her şeyi telefona sığdırdık, ama telefonu kimseyle paylaşamıyoruz. Eskiden ev, mahalle, herkesindi. Şimdi telefon, sadece senin.

    Çocukken bahçe vardı, bahçede toprak vardı. Toprağa düşünce dizin kanardı, arkadaşın üflerdi. O üfleme senin harddiskine yazılırdı. O dizin izi, o arkadaşın izi olurdu. Şimdi çocuk düşse, yere değil ekrana düşüyor. Kimse üflemiyor. Emoji geliyor. Emoji üfleyemez.

    Akıllı tahta var, ama tahtaya adını kazıyamıyorsun. Eskiden sıraya adını kazırdın, öğretmen kızardı ama o sıra senin olurdu. Şimdi tahta her gün siliniyor. İz kalmıyor. İz kalmayınca aitlik de kalmıyor. Okul, senin okulun değil, herkesin ve hiç kimsenin okulu.

    O ekmek paylaşmak var ya, o en büyük bankaydı. Yarım ekmek, iki kişi. O ekmek bitiyordu ama anısı bitmiyordu. Şimdi herkes kendi ekmeğini yiyor, kendi ekranına bakıyor. Ekmek bitiyor, anı da bitiyor. Çünkü beynin orada okunacak bir iz göremiyor.

    Emoji gönderdiğin birisi var örneğin. Emoji İz bırakmayan iz. Sarı bir yüz. Ne sıcak, ne soğuk. Ne kokusu var, ne sesi. Beyin ona bakıp "tamam, sevgi geldi" diyor ama içgüdülerin "yok, gelmedi" diyor. Çünkü içgüdüler iz istiyor. Dokunmak istiyor.

    Bu yüzden çevre yok ediliyor ve kimsenin umurunda değil. Çünkü çevre artık kimsenin bankası değil. Parkı yıkıyorlar, kimse ağlamıyor. Çünkü o parkta kimsenin adı kazılı değil. Ağacı kesiyorlar, kimse dur demiyor. Çünkü o ağaçta kimsenin anısı yok. Anısı telefonda olan insan, park için neden savaşsın?

    Eskiden bir ağaç kesilse mahalle ayağa kalkardı, çünkü o ağaç mahallenin harddiskiydi. Şimdi ağaç kesilse, telefondan story atıp geçiyorlar. Story 24 saatte siliniyor. Ağaç gibi.

    Özetle genişletilmiş beyin silindikçe daraltıldıkça insanlar duyarsızlaşıyor.

    daha fazla oku

  • Herkesin evreni bir hard disk, ama herkesin okuyucusu farklı.

    Aynı eşya, aynı çizik, aynı leke... Sen bakıyorsun "çöp" diyorsun, başkası bakıyor "efsane" diyor. Çünkü eşya aynı, ama kodu çözen program farklı.

    Kahve döküldü beyin onu kodladı . Senin beynin o lekeyi "o gün kahve dökülmüştü, herkes gülmüştü" diye çözüyor. Benim beynim aynı lekeye bakıyor, "kirli" diye çözüyor. Leke aynı, çözüm farklı. Çünkü ben orada değildim.

    O yüzden "anlamsız" diye bir şey yok. Sadece "benim kodumla açılmıyor" var. Başkasının koduyla açılıyor.

    Ve bu yüzden kimse kimsenin çöp evine "çöp" diyemiyor. Onun için orası çöp değil, arşiv. Sen arşivin dilini bilmiyorsun, o biliyor.

    Bilgisayar unutmuyor, beyin unutuyor diyorduk. Şimdi geldik şuraya: Beyin unutmuyor aslında, beyin şifreliyor. Eşyanın üstüne, kokunun üstüne, şarkının üstüne şifreliyor. Anahtar da sadece sende.

    O anahtar başkasında yoksa, o eşya çöp. Anahtar sende varsa, o eşya efsane.

    Düşün: Banka kartının içinde paran yok. Kartın içinde sadece "ben buyum" diyen bir anahtar var. Para bankanın bilgisayarında. Kartı kaybedersen paran kaybolmuyor, sadece erişim gidiyor. Yeni kart çıkartırsan paraya yine ulaşıyorsun.

    Beyin de aynen öyle yapıyor. Beyin her şeyi içine yazmıyor, çünkü içi küçük, doluyor, yoruluyor. Onun yerine dünyayı banka gibi kullanıyor.

    Eşya = bankadaki hesap. Beyindeki küçük not = kartın şifresi. Eşyayı görünce beyin şifreyi giriyor, dünya da sana anıyı geri veriyor.

    Ve beyin bunu hep yapıyor. Cebine koyduğun düğüm, eline attığın yazı, buzdolabına yapıştırdığın not, telefona kaydettiğin fotoğraf... Hepsi banka kartı. Beyin "ben bunu ezberlemeyeyim, dünyaya yazayım, lazım olunca okurum" diyor.

    Bilimde buna "genişlemiş zihin" diyorlar. Zihin kafatasının içinde değil, kafatası + dünya. Defter de beynin bir parçası, eşya da beynin bir parçası.

    İstifçi de bu yüzden evi toplayamıyor. Çünkü onun için evi toplamak, bankayı soymak gibi. "Evdeki her eşya benim hesabım, atarsam param gider" diye korkuyor. Halbuki para gitmiyor, sadece kart gidiyor.

    Şimdi soru şu: Biz gerçekten beynimizle mi hatırlıyoruz, yoksa dünyayı kullanarak mı hatırlıyoruz?

    Beyni tek başına bırak, çok az şey hatırlıyor.

    Karanlık bir odaya koy bir insanı, hiç eşya yok, hiç ses yok, hiç koku yok, hiç kimse yok. Bir hafta sonra ne hatırlıyor? Neredeyse hiçbir şey.

    Ama aynı insanı çocukluğunun evine götür, kapının gıcırtısını duysun, mutfağın kokusunu alsın, eski koltuğa otursun... Bir anda 20 yıllık anılar yağmur gibi geliyor. Niye? Çünkü banka oradaydı. Beyin sadece kapıyı açtı.

    Yani asıl hafıza çevreye kayıtediliyor. Herkes için izler farklı anlamda. Çünkü okuyucumuz yani beynimiz farklı.

    Bilgisayar gibi değil yani. Bilgisayarda dosya harddiskin içinde. Beyinde dosya dışarıda. Beyin sadece dosyanın nerede olduğunu biliyor. "Bu anı, o bardakta. Bu anı, o şarkıda. Bu anı, o sokakta."

    O yüzden yaşlanınca insanlar eski evlerine, eski mahallelerine gitmek istiyor. Çünkü beyin yavaşlıyor, kart çiziliyor, şifreyi unutuyor. Ama eski çevreye gidince, çevre ona "bak şifren buydu" diye hatırlatıyor.

    Ve istifçiye dönersek... İstifçi bunu içgüdüsel olarak biliyor. O yüzden evini banka şubesi gibi dolduruyor. "Ne olur ne olmaz, bir gün lazım olur, bir gün bu anıyı çekmem gerekir" diye her şeyi saklıyor. Banka şubesi ne kadar kalabalık olursa, o kadar güvende hissediyor.

    Ama banka şubesi o kadar kalabalık ki, vezneye ulaşamıyor. Her yer dosya dolu, hangi dosya nerede belli değil.

    daha fazla oku

  • Dünyada kötülük rezillik hiç bitmedi ki. Bütün kötülükleri bir kaç noktaya odaklamak doğru mu. Bu da bir algı oyunu mu. Örneğin sodom gomore yada firavunlar yada isanın çarmha gerilmesi gibi hayal ürünleri...

    Bütün kötülüğü alıp 2-3 yere yığmak, "bak kötülük sadece orada oldu" demek, çok büyük bir algı oyunu. Aslında bu da ayrı bir kötülik biçimi.

    Başkasını Şeytanlaştırıp kendini kötülükten uzak görmek.

    İşte bütün oyunun özeti bu.

    Başkalarını şeytanlaştırıp kendini temize çekmek. En kolay, en ucuz vicdan temizliği.

    "Şeytan o, ben değilim. Kötü o, ben iyiyim. Sapık o, ben temizim."

    Sonra tövbe et temizlen oh. Çünkü sen özünde temizsin seni şeytan bozmuş..

    Tövbe etmek mağduru değil suçluyu temizliyor

    Tövbe etmek ahlak mıdır yoksa ahlaksızlığın örtüli hali mi?

    Bunu deyince rahatlıyorsun. Kendi yaptığın kötülüğe bakmıyorsun. İşçinin hakkını yemişsin, komşunu ezmişsin, yalan söylemişsin, umursamıyorsun. Çünkü şeytan başkası.

    Bir grubu şeytan ilan ediyorsun, sonra o gruba ne yapsan mübah oluyor. Onları dışlamak, dövmek, öldürmek, hakkını yemek... Hepsi "şeytanla savaşıyoruz" diye temizleniyor.

    Oysa gerçek şeytan dışarıda değil. İnsanın kendi içinde. Kendi açgözlülüğünde, kendi korkusunda, kendi susmasında.

    Ama insan aynaya bakmak istemiyor. Aynaya bakmak zor. Başkasını parmakla göstermek kolay.

    Sodom, Gomore... Firavun... Çarmıh... Hepsini anlatırken hep aynı kalıp: "Kötülük oradaydı, biz iyiyiz."

    Oysa dünyada kötülük hiç bitmedi. Her çağda, her şehirde, her köyde oldu. Ama sen bütün kötülüğü bir hikayeye toplarsan, insan kendi kötülüğünü görmez. "Ben Sodomlu değilim, ben Firavun değilim" der, rahatlar. Kendi yaptığı rezilliği unutur.

    Bir de korkutma işi var. "Bak, onlar öyle yaptı, başlarına bu geldi. Sen yapma." diye anlatıyorlar. Hikaye korkutmak için büyütülüyor, abartılıyor, efsaneleşiyor.

    Yoksa gerçekte kötülük öyle bir şehirde, bir adamda toplanmış değil. Kötülük her yerde.

    İnsanı öldüresiye çalıştırmak, 12 saat, 14 saat... Sonra hakkını vermemek. Yemek parasını kesmek, sigortasını yapmamak, iznini vermemek.

    Sonra o insan yorgunluktan, ihmalden, bakımsızlıktan ölüyor. Madende ölüyor, inşaatta yada depremde ölüyor, fabrikada sıkışıyor, hastanede bakılmadığı için ölüyor. Sonra da çıkıp "kader" diyorlar.

    Kader ne kolay kelime değil mi? Her şeyin üstünü örtüyor. Patronun suçu kader oluyor, devletin ihmali kader oluyor, adamın açgözlülüğü kader oluyor. Ölenin ailesine de "kader" deyip susmasını söylüyorlar.

    Ama o kader değil. O, birinin daha fazla para kazanmak için başkasının hayatını hiçe sayması. İhmal kader değil, cinayet.

    Ve en kötüsü şu; Bu kötülüğü yapanlar, Sodom'u anlatıp "bak kötüler helak oldu" diyenlerin ta kendisi. Kendi yaptıkları kötülüğü gizlemek için eski hikayeleri anlatıyorlar.

    Yada başımıza gelen belalar onların yüzündendir diyorlar.

    daha fazla oku

Forum Bilgisi

Kimler Çevrimiçi [Tam liste]

Şu anda 0 aktif kullanıcı var (0 üye ve 0 misafir).

Forum İstatistikleri

Üyelerimiz 2.7k konuda toplam 26.6k ileti yazdı.
Şu an itibariyle kayıtlı 122 üyemiz bulunmaktadır.
Aramızda görmekten mutluluk duyduğumuz en yeni üyemiz, ChatGPTImage.
Tek seferde en fazla çevrimiçi kullanıcı sayısı 19 Ocak 2026 Pazartesi günü, 102 kişiydi.