efelsefe

Sigara şirketleri özellikle 1980-2000 arasında gıda ve ilaç alanına ciddi girdi, hatta bazıları yıllarca "yarı gıda şirketi" gibi çalıştı.

İşte bilinen 3 ana bağlantı:

1. Gıda ortaklıkları - En büyük ve belgelenmiş kısım
   1980'lerde Philip Morris ve R.J. Reynolds tütün satışları düşeceği için yeni gelir aradı ve dev gıda şirketlerini satın aldı.

• Philip Morris: 1985'te General Foods'u, 1988'de Kraft'ı aldı. Kraft General Foods birleşmesiyle Kuzey Amerika'nın en büyük gıda şirketi oldu. Bir dönem satışlarının yaklaşık %50'si tütünden, %50'si gıdadan geliyordu. Lunchables, Nabisco, Del Monte gibi markalar bu dönemde tütün şirketlerinin elindeydi.

• R.J. Reynolds: Nabisco'nun sahibiydi.

• Nasıl yaptılar? "

Technical Synergies Committee" diye bir ekip kurdular. Sigara için geliştirdikleri aroma mühendisliği, raf ömrü uzatma, paketleme ve bağımlılık/beyin ödülü üzerine davranış bilimini birebir ultra işlenmiş gıdalara uyguladılar. Amaç: daha çok yediren, daha çok satan ürün.

• 2000-2007 arasında çoğu tütün şirketi gıdadan çekildi ama kurdukları sistem ve markalar bugün hala piyasada.

Araştırmacılar buna "tütünün gıdaya playbook taşıması" diyor.

2. İlaç ile doğrudan ortaklık daha az, ama dolaylı bağlar var

Tütün şirketlerinin kendilerine ait büyük bir ilaç firması yok. Ama 2 şekilde ilaç dünyasıyla kesişiyorlar:

. Araştırmacı havuzu: Gıda şirketleri, GRAS onayı için "güvenli" raporu yazdırırken Big Tobacco ile bağı olan bilim insanlarını kullanıyor.

Neden yaptılar?
O dönemki şirket içi belgelerde yazan sebep: "İnsan sigarayı bırakabilir, içkiyi bırakabilir ama yemeyi bırakamaz". Yani sürekli gelir. Ayrıca tütün için geliştirdikleri dağıtım, pazarlama ve bağımlılık mekanizmalarını gıdaya kopyalamak çok kolaydı.

Özet

• Gıda: %100 doğru. 20 yıl boyunca dünyanın en büyük gıda şirketleri tütün şirketlerinin elindeydi.

Bugün Philip Morris ve BAT ağırlıklı olarak "zararı azaltılmış ürünler" yani nikotin poşu, ısıtmalı tütün ve vape şirketlerine yatırım yapıyor. Gıda işinden çıktılar ama 80'lerde yarattıkları etki hala ultra işlenmiş gıda pazarında görülüyor.

Dedi yapay zeka meta

Uydu diye birşey var. Yabancı kanalları da izliyorum. Hiçbirinde konu bağlam kopacak kadar reklam yayınlanmıyor. Üstelik yayın içinde alttan üstten reklam bombardımanı da olmuyor. Efendi gibi yayınlarını yapıyorlar.

Ama türk tv leri öyle mi? Anlatmaya gerek yok zaten reklam arası yayın izliyoruz.

Çoğunluk da hep aynı holdinglerin ürünleri arka arkaya reklama giriyor.

Reklama harcayacak kadar çok kazanıyorlar demek ki.

Demek ki ürün fiyatlarının yarısı reklam parası. Pahalılığın sebebi de bu aşırı reklamlar. Dakikası milyonlar tutan bu reklamların maliyeti ürünlere yansıyor elbette.

Bu nedenle türkiyede herşey yurtdışından pahalı.

Bir de bu reklam işinde karapara aklama dönüyor mu bilmiyorum. Araştırılması gerekir.

Aşırı reklamı olan ürünleri zaten almıyorum. Çünkü ürünün yarıdan fazla ücreti reklam parası.

Eskiler bir laf söyler. İyi mal reklama çıkmaz.

Reklamlı ürüne üç katı ödeyeceğime reklamsız ürüne üçte bir öderim.

Geçen gün üsküdar sahilde polis dronu "alkol alan vatandaşlara" uyarıda bulundu.

Ülkede alkol yasağı yok. Üstelik polisin yada devletin vatandaşlara bu kadar karışma yetkisi de yok.

Örneğin bu durumda biz de vatandaşlar olarak devlet bürokratlarının otellerde ne halt karıştırdığını bilmeliyiz. Emniyet müdürlerinin masaj salonlarında ilişkisi var mı diye araştırmak da bizim hakkımız o zaman.

Oraya gelince yooook yassaaaah diyorlar.

İşte muz cumhuriyeti..belki de bamya cumhuriyetidir.

Buyurun siz yorum yapın. Ben gülmekten yazamadım

Bir de aydın vardı galiba. İşlettiği pavyonun elemanlarını belediyede işçi gösterip maaşlarını halka ödetmiş.

Siyasette bu işlere bulaşmayana yer yok galiba. Epstein dosyaları neden açıklanmasın istiyorlar belli.

Geçmişten beri hiçbir fuhuş skandalının üzerine gidilmedi.

Yetimhanedeki kızlardan tutun da hamile kalan kız çocukları skandalına kadar hepsi sadece gazete sayfasında kaldı.

Feministler de gıkını çıkaramıyorlar. Hiç bu işler için eylem yapan kadın derneği gören bilen var mı?

Neyse bu kafayla akdenizde israile iyi aslan kesilirsiniz.

Sizi yönetenler uçkuruna sahip çıkamıyor ama. Silaha gerek yok üç beş fahişe salsalar araziye emir komuta çöker valla.

Vergileriniz nerelere gidiyor anlayın işte.

Sonra ölmeye geldi mi kahramanlık sırası sizde ama..

Kürt partisi Hdp ve terör örgütü pkk nın yönetim kadrosuna bakıyoruz çerkes arnavut boşnak bulgar göçmeni kişileri de buluyoruz.

Öyleyse bize kürt sorunu diye neyi yutturuyorlar.

Türkiyede kürt sorunu varsa laz ve macır sorunu da vardır.

E. Erdoğanın başlattığı geri dönüşüm logolu ürünleri alan cihazlara hiç raslamadım.

Açıkçası bunun çevreden çok ranta hizmet ettiğini düşünüyorum. Çünkü kurulan network sistemi ve buna bağlı iade makinelerinin hem parasal hem de uzun süre çevreye vereceği zarar astarı yüzünü geçecektir.

Sırf "biz de birşey yaptık" demek için yapıldığını düşünüyorum. Herhangi bir fizibilite çalışması olmadığı kanaatindeyim.

Logolarda darphane mürekkebi kullanıyormuş ne gerek vardı?

Bunun için banka telefon uygulaması için harcanan kaynak sizce gelen boş şişeleri amorti edecek mi?

Sorun para değil çevre diyeceksiniz belki.. ben de zaten onu söylüyorum. Makinelerin boşaltılması arızası bakımı bilgi işlemi bunu karşılıyor mu?

Ayrıca çevreyi kirleten sadece plastik şişe değil ki. Madem bu kadar ciddi bir sorun var o zaman eskisi gibi depozitolu ambalaja geri dönelim.

Kampanya başladığı gün bütün markalar ürünlerine en az 3 er tl zam yaptı. Şişe iadesi 1 tl iken en az zam 3 tl. Bazı markalar 8tl kadar koydular.

Bu iş aslında çevre koruma işinden çok vergi toplama aracı yada haksız kazanca benziyor.

Efelsefe adını klavye kaydetmiyor. Bu önemli bir sorun. Benim cihazımla ilgili olduğunu sanmıyorum.

İsmilazımdeğil.net adlı bir forum var binlerce bot hesap kullanarak kendi sitesinin trafiğini trollüyor. Kalabalık gösteriyor.

Üye listesini gizliyorlar bir yolunu buldum girdim 10 binlerce üye var ama adları şöyle 4gd45? , he84y0, kgsw43..gibi..

Bunlar bot hesap kullanarak arama motorlarını trollüyorlar. Ama o sitenin adını klavye tek seferde hafızaya alorken efelsefe yi hafızaya almıyor. Bence üzerine düşünülmeli.

Bence 2026 nın trend palavrası da bu oldu. 20 bin küsür kişi aşırı sıcaktan ölmüşmüş. Tabi yersen.

Avrupalılar her yıl aşırı sıcak ülkelere zaten akın akın gidiyorlar. Ölüyorlar mı? Yoo.

Peki Sıcak ülkelerde yaşayan insanlar ölüyor mu? Yoo

O zaman avrupalı niye sıcaktan ölüyor?

Avrupa ilk defa mı güneş görüyor? İspanya güney fransa italya yunanistan ve akdeniz adaları oldukça sıcak bölgeler zaten.

Bu iklim oyunlarının ardından ne çıkacak göreceğiz bakalım.

Süleymancı örgütüne yardım ettiği gerekçesi ile ifadeye çağrılıyor ve yargılanması isteniyor.

Yardım dedikleri konu ne?

Kendine tahsisli çakarlı araçla şüphelilerin taşınması konusu.

Bugüne kadar birçok olaya çakarlı araç karıştı ama hiçbirinde adına tahsis edilen kişi yargılanmadı bile.

Örneğin Sinan Ateş cinayetinde sanıklar çakarlı araçla kaçırıldı. Başka birçok olayda çakarlı araçla yasaklı madde taşınırken yakalandı. Altın kaçırılırken yakalanan var. Hatta kadın ve silah kaçırılırken yakalanan da oldu.

Daha birçok olaya başkalarının çakarlı araçları karıştı ama onlar hiç yargılanmadı. Kimse onları kullanan bakan yada bürokrata "gel bakalım mahkemeye" demedi. Evi aranmadı.

İdris Naim Şahin olayında durumun özel olmasını kılan nedir?

Hatırlarsanız bakanlığı döneminde 12 terörist elebaşı Fransada gebertilmişti. Ve yine sınırda kaçakçılık yapanlar bombalanmıştı.

Komik olan şu ki bütün chp elbirliği yaparak "onlar çocuk işçi" diye barbar ekranlarda kaçakçı lehine probaganda yapmıştı.

Bunun rövanşını mı almaya çalışıyorlar.

Buğday "icad" edilmedi aslında, doğada kendiliğinden vardı İnsanlar onu evcilleştirdi.

Kısaca hikayesi şöyle:

1. Vahşi atası vardı

Bugün yediğimiz buğday, yaklaşık 300 bin yıl önce doğada yetişen yabani otlardan geldi. En yakın akrabaları einkorn ve emmer denen yabani buğday türleriydi. Taneleri çok küçüktü ve olgunlaşınca yere dökülüyordu.

2. İnsanlar toplamaya başladı

12-13 bin yıl önce Avcı-toplayıcı insanlar bu yabani başakları toplamayı sevdi. Çünkü karbonhidrat ve depolanabiliyordu. Türkiye'nin güneydoğusu, Suriye, Irak, İsrail'i kapsayan "Bereketli Hilal" bölgesi bunun tam merkeziydi.

3. Evcilleştirme oldu

Yaklaşık 10.000 yıl önce Neolitik dönemde insanlar tohumları ekmeyi denedi. Yıllarca en verimli, dökülmeyen, büyük taneli başakları seçip ektiler. Bu doğal seçilimle yabani buğday zamanla bugünkü buğdaya dönüştü.
Buğdayı ilk evcilleştiren yerlerden biri de Türkiye toprakları. Göbeklitepe ve Karacadağ çevresinde yapılan kazılarda dünyanın en eski evcilleştirilmiş buğday kalıntıları bulundu.

4. Sonra yayıldı

Tarım başlayınca buğday da insanlarla birlikte göç etti. Önce Anadolu'dan Avrupa'ya, sonra tüm dünyaya yayıldı. 8-9 bin yıl içinde biz onu seleksiyonla değiştirdik, o da bizi yerleşik hayata geçirdi.

Yani buğdayı bir laboratuvarda icat etmedik. Binlerce yıl boyunca tohum seçerek, eke eke "şekillendirdik".

İlginç detay: Genetiği değiştiği için artık doğada kendi başına hayatta kalamaz. İnsan ekmese üreyemez.

Özetle; sanıldığı gibi bugünkü besinlerimizin hiçbiri gökten inmedi yada bir peygamber tarafından mucize ile bize lütfedilmedi.

Bugünkü besinleri milyonlarca insan denedi zehirlendi öldü ve hayatta kalanlar iyi olanı günümüze taşıdı.

ÇERÇEVENİN ÇERÇEVESİ/2

II. NORMATİF OLARAK:

.Yasa başlığını “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi...” olarak tanımlamıştır.

.Amacını “...PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Millî Güvenlik Kurulu Kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasını müteakip, yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile verilen mahkûmiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi işlemlerinin ve yapılacak diğer işlemlerin belirlenmesi...”,

.Ve kapsamını da “ Bu Kanun hükümleri, PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçları ile bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçları ve bu örgüt lehine işlenen 7/2/2013 tarihli ve 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunda düzenlenen suçları...” olarak belirlemek suretiyle çerçeveyi kapatarak tamamlamıştır.( Md.1/1-2 )

.Takip, Koordinasyon ve uygulamanın “ Bu Kanun kapsamındaki faaliyetlerin uygulanmasının takibi ve değerlendirilmesi; Kanunun Resmî Gazete'de yayımlanmasını müteakiben, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Millî Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinden oluşan Kurul tarafından...” yapılacağı hüküm altına alınmıştır. ( Md. 7/1 )

.Uygulanma süresini “Bu Kanun hükümleri, 1'inci maddede belirtilen Millî Güvenlik Kurulu Kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasını müteakiben altı ay içinde, bu Kanun hükümlerinden yararlanmak istediğini bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara yazılı olarak bildirenlere uygulanır...” olarak sınırlandırmıştır. ( Md. 9 )

.Yararlanmanın ön-koşulu olarak “ Örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Millî Güvenlik Kurulu Kararının Resmî Gazete'de yayımlanmış olması...” olarak belirtilmiştir. ( Md. 3/1, 6/1 )

.Yasadan yararlanmayacaklar ise “... örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1/6/2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar hariç olmak üzere...” ( Md. 3/1 ) ve “...örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçundan mahkûm olanlar ile 1/6/2005 tarihinden önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar hariç olmak üzer...” ( Md. 6/1 ) olarak belirlenmiştir.

.Yararlanmanın ne şekilde olacağına dair de “...1'inci madde kapsamına giren ve üst sınırı on beş yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar beş yıl, on beş yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ise on yıl süreyle ertelenir.” ( Md. 3/1 ) ve “...1 inci madde kapsamına giren suçlardan;
Toplam onbeş yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazı beş yıl süreyle,
Toplam onbeş yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazı on yıl süreyle, infaz hakiminin kararıyla ertelenir....” ( Md. 6/1,2,3 ) şeklinde belirlenmiştir.

@Sputnik said:

Sosyal darwinistler başkalarının çoluğunu cocuğunu öldürme hakkını nereden buluyorlar? Psikopat fikir işte. Bilim adına yapılan bir terördür bu.

Sosyal darwinizm dedikleri şey elitlerin kibridir. Ben üstünüm öyleysr 7 sülalem de üstün olmalı yanılsamasından başka birşey değil.

İcad ettikleri paranın işe yaramadığı noktalardan biri de bu. Parayla soy satın alamıyorsam bir düzine teori uydurup başkasının soyunu bozarım demektir bu.

Kimsenin çocuğu benimkinden iyi eğitim alamaz öyleyse eğitim sistemini bozalım ki bizden üste kimse yükselemez. Böylece benim salak çocuğum özel eğitim alır ve kanun zoruyla seni yönetir.

İşte sosyal darwinizm.

Böylece sistem yeteneksizleri görevde tutmaya devam ediyor yeniden aynı hataları yapıp batsınlar diye. Çünkü nasılsa devlet koruması var diyerek sorumsuzluk başlıyor.

"Too big to fail" = "Yeteneksizliği ödüllendirme" sistemi

Doğada işleyen mekanizma şuydu:

Hata yap → Bedelini öde → Elen → Yerine daha iyisi gelsin

"Too big to fail" bunu tersine çevirdi: Negatif seçilim

Hata yap → Devlet/Banka kurtarır → Aynı koltukta kal → Aynı hatayı tekrar yap

Neden devam ediyor?

1. Sorumluluk yok
   Batırsan bile kovulmuyorsun. Çünkü "sen gidersen şirket batar" deniyor.
   Risk alan CEO, zararı topluma, kârı kendine yazıyor.

2. Öğrenme yok
   Doğada 1 kere düşen hayvan bir daha o uçuruma yaklaşmaz.
   Burada 2001’de battın, 2008’de battın, 2020’de yine kurtarıldın. Ders alınmıyor.

3. Rekabet donuyor
   Yenilikçi, yetenekli küçük şirket yukarı çıkamıyor. Çünkü yukarıdaki yerler "zombi" şirketlerle dolu. Devlet ve banka onları fişten çekmiyor.

Thy den büyük olmana izin verilmiyor. İşbankası gibi imtiyazlı ilişkiler sana tanınmıyor. Şişecam hiçbir gelişim göstermese de cam sektöründe piyasa belirleyici olarak kalmasına izin veriliyor.

Sonuç: Zombi Ekonomi

Japonya’da 1990’lardan beri var bu. Batması gereken şirketler krediyle yaşatılıyor.
Ne büyüyebiliyorlar ne ölebiliyorlar. Kaynakları tıkıyorlar.

Türkiye’de de aynı: Borcunu ödeyemeyen ama "sistemik" diye yaşatılan şirketler. Banka "batırırsam benim kredim de gider" diye sürekli yapılandırıyor.

İroni

Sosyal Darwinizm "güçlüler kalsın" dedi.
Uygulama: "Büyükler kalsın, güçlü olmasalar bile"

Yani sistem bilinçli olarak hatayı tekrarlatıyor. Çünkü kısa vadede "şimdi batmasın" demek, uzun vadede "daha büyük batış" demek olduğunu kimse göze alamıyor.

@TENTEN said:

Ölümsüz olunca öğrenmek sorun olmaz demişsin.
Doğuştan özürlü biri sonsuz zaman olsa bile öğrenemez.
Ölümsüz odun olur sadece.

İnsanlar artık birer fatura ödeme aracı olarak görülüyor.Her yeni doğan çocuk yeni abone..

Her insan sonsuza kadar telefon elektrik su doğalgaz ve diğer faturaların abonesi olurdu.

Sistem kölesi olanlar için bitmez bir işkence olur. Sistemin başında duranlar için sonsuz bir kaynak olur.

Ama kısa sürede sıkılırlar.

Belki de ölümün nedeni de böyle birşey. Yaşamdan sıkılmak. Beyin vucuda çağrı yapıyor yada vucut beyine sinyal gönderiyor "yaşamı bitir" diye.

Eğer güçlüysen Sonsuza kadar yaşayıp da 150 yılda bir yineleyen döngüye gireceksin düşünsene.

Eğer zayıfsan 1000 lerce yıl aynı döngüden çıkamayacaksın.

@Sputnik said:

Şizofreni, temelde biyolojik faktörlere dayanan kronik bir beyin hastalığıdır

Biolojik ve kronik sözleri genetiği çağrıştırdı.

"Fakirlerin avuntuları: fal, rüya, cennet, kariyer, burç, kumar, evlilik hayalleri"

Sorun şu ki bu saydıklarımın hepsi de zenginlerin kontrolünde. Yani seni aç bırakıp sana umut satanlar da yine onlar.

Kaderinizi de başkasına teslim etmeniz için kurulmuş bir sektör.

Bu cümle çok şey anlatıyor aslında.

Sosyologlar buna "geciktirilmiş tatmin" ve "sembolik telafi" diyor. Cebin boşken kafanda zengin yaşıyorsun.

Aç bırakıp sonra "umut paketi" satan bir tezgah kurmuşlar.

Nasıl oluyor bu?

1. Fal / Burç / Rüya: Ünlü astrologlar, TV programları, aplikasyonlar. Aylık abonelik, özel seans 2000 TL. Fakir mahalle kahvesinde bakılan fal bedava ama asıl para büyük kanallarda dönüyor.

2. Kumar / Piyango / Bahis: Devletin kendisi işletiyor çoğunu. "Milli Piyango ile hayalin gerçek olsun" reklamı fakir semtlerde en çok dönüyor. Matematiksel olarak en çok kaybeden yine en çok oynayan.

3. Kariyer hayali:

Üniversite sınavı, sertifika kursları, "girişimci ol" seminerleri. 10 bin liralık koçluk paketleri. Umut satılıyor ama iş garantisi yok.

4. Evlilik hayali:
   Düğün sektörü, gelinlik, salon, altın. "Herkes gibi bir düğünün olsun" diye insanı 5 yıl borca sokuyorlar. Sonra Instagram'da "mutlu aile" reklamı.

Yani evet: Önce kaynakları daraltıyorlar. Sonra o darlıktan çıkan kaygıyı ürün haline getirip sana geri satıyorlar.

En acı tarafı ne biliyor musun? Bunların hepsi gerçek ihtiyaçlara dokunuyor. İnsan geleceğini bilmek ister, sevilmek ister, bir işi olsun ister. O ihtiyacı alıp metaya çeviriyorlar.

Hepside yalan söyler.

Falcı; sistem böyle sömürü üzerine ben sana hayal satıyorum demez.

Kariyer koçu; torpilin yoksa boşuna uğraşma. Biz de yolumuzu buluyoruz demez.

Banka; kumar oynama matematik ortada kazanma şansın şu kadar azken ben sana umut satıyorum demez.

Siyasetçi; sana ihale işleri var devletin malı deniz nasılsa feda edilecek milyonlarca insan var demez.

Herşey güzel olacak , hak hukuk adalet var, göklerden gelen bir karar vardır, dünya bizi kıslanıyor...der.

Özetle gökbilimciler çalışmış bulmuş siyasetçiler de üzerine konmuş. Bu yüzden bilimadamlarına söylüyorum bulduklarınızı gizleyin bu sistem sizi harcar.

Ayların adları

Ayların adlarını da yine Romalılar belirlemiş. Biz de onların Latincesini Türkçeleştirip kullanıyoruz.

İşte hikayesi:

1. İlk 10 ay - Kral Romulus Dönemi MÖ 753

Roma yılı Mart'ta başlıyordu ve sadece 10 aydı. Adlar hep sayıydı:

1. Martius = Savaş tanrısı Mars'ın ayı. Mart
2. Aprilis = "Açmak" demek. Baharda doğanın açılması. Nisan
3. Maius = Bereket tanrıçası Maia'nın ayı. Mayıs
4. Junius = Gençlik tanrıçası Juno'nun ayı. Haziran
5. Quintilis = 5. ay. Beş
6. Sextilis = 6. ay. Altı
7. September = 7. ay. Yedi → Eylül
8. October = 8. ay. Sekiz → Ekim
9. November = 9. ay. Dokuz → Kasım
10. December = 10. ay. On → Aralık

Eylül-Kasım-Aralık'ın adı hala "7-8-9-10" demek. Çünkü takvimde yerleri 7-8-9-10'du.

2. Numa Pompilius ekledi MÖ 713

Yıla başa 2 ay ekledi:

11. Januarius = Kapıların ve başlangıçların tanrısı Janus. Ocak

12. Februarius = Arınma festivali Februa. Şubat

3. İmparatorlar kendi adlarını koydu

5. ve 6. ayların adı değişti:

• Quintilis → Julius = MÖ 44'te Jül Sezar suikaste uğrayınca, onuruna 5. aya onun adı verildi. Temmuz

• Sextilis → Augustus = MÖ 8'de İmparator Augustus "benden niye yok" deyip 6. aya kendi adını verdi. Ağustos

Peki bizdeki Türkçe adlar nereden geldi?

Biz Osmanlı'dan beri Farsça/Arapça isimler kullanıyorduk: Mart, Nisan, Mayıs zaten aynı. Ama Cumhuriyet'te 1945'te Dil Kurumu bunları daha Türkçe yaptı:

En komiği: Eylül, Ekim, Kasım, Aralık hala "7, 8, 9, 10" demek ama artık yılın 9, 10, 11, 12. ayları

Aylardaki gün sayılarına da romalılar karar verdiler.

Kısaca: Yıne Romalı Krallar

Aylardaki gün sayılarının bugünkü hali tek bir kişinin "oturdum saydım" demesiyle değil, birkaç yüzyıllık düzenleme ile oluştu.

Nasıl oldu?

1. İlk takvim: Romulus Takvimi - MÖ 753

   Romalılar yılı 10 ay ve 304 gün olarak başlatmış. Kış aylarını hiç saymıyorlardı. Aylar 30 ve 31 gün düzensizdi.

2. Numa Pompilius - MÖ 713
   Yıla Ocak ve Şubat'ı ekledi.

Roma'da çift sayılar uğursuz sayıldığı için ayları 29 ve 31 gün yaptı. Şubat'ı da 28 gün, artık yılda 29 gün bıraktı. Toplam 355 gün etti. Bu yüzden aylar "31-28-31-30..." gibi yamalı oldu.

3. Jül Sezar - MÖ 46: Jülyen Takvimi

   Mısırlı astronom Sosigenes ile çalışıp yılı 365.25 güne sabitledi. Artık yıl sistemini getirdi. Ayları da bugüne çok yakın hale getirdi: 31 ve 30 gün. Sadece Şubat 28 kaldı.

   Temmuz ayına kendi adını verdi: Julius. Ondan sonra 31 gün oldu.

4. Augustus - MÖ 8

   Sezar'dan sonra gelen Augustus da ağustos ayına kendi adını verdi: Augustus. Ve yine 31 gün yaptı. Rivayete göre Temmuz 31 günken Ağustos'un 30 olması ayıp olmasın diye Eylül ve Kasım'dan 1'er gün alıp Ağustos'a ve sonrasındaki aylara ekledi. Bu yüzden şu anki "31-30-31-30" dalgalanması çıktı.

5. Papa XIII. Gregory - 1582: Gregoryen Takvimi

   Jülyen takviminde küçük bir kayma vardı. Papa Gregory artık yıl kuralını düzeltti: 400'e bölünmeyen yüzyıllar artık yıl olmayacak. Gün sayıları aynı kaldı, sadece artık yıl hesabı değişti. Bugün kullandığımız takvim bu.

Özetle kralların keyfine göre belirlenmiş.

Normalde ilk 7 ay 30 gün son 5 ay 31 gün de olabilirdi.

Yada aylar 6 tane olup 61 günden hesaplanabilirdi.

Tamamen kralın keyfine göre.

Bravo bilim🤩

Yani günün birinde hıyarın teki gelip de yıl 13 ay olacak diyerek 1 tane de kendi adına ay ekleyebilir. Ayların günleri de 29 / 30 a düşebilir.

Okul kitapları niye her yıl değişiyor. Gramer dilbilgisi kuralları mı değişti? Matematik fizik mi değişti? Tarih mi değişti?

Neden aynı kitaplar 5 yılda bir güncellenmek yerine heryıl güncelleniyor?

Hani çevrecilik nerede?

Emine Erdoğan boş şişe işleri ile uğraşacağına bunlara niye dokunamıyor?

Her yıl kitapların içeriğinde üç beş değişiklik oldu diye yüzbinlerce kitap çöpe gidiyor.

Neymiş geri dönüşümmüş..

Yüzbinlerce kitabı basıp sonra geri dönüşüme göndermek mi çevrecilik.

Bu işten birileri iyi götürüyor da ondan.

Eskiden çocuklar bir üst sınıfın kitaplarını alıp okula giderdi. En iyi çevrecilik bu değil mi?

Ama okul müdürleri öğretmenler bu işten ne kazanacak ki? Basımevleri kimle anlaşıp kitap satacak sonra.

150 yıl önce kara tahta, tebeşir ve tek kitap vardı. Newton, Edison, Atatürk'ün nesli o kitaplarla çıktı. Renkli görsel yoktu, QR kod yoktu, "etkinlik köşesi" yoktu. Ama düşünme, ezber bozma, problem çözme vardı.

Şimdi ne oldu?

1. Kitap kalınlaştı, bilgi sulandı

Eskiden 100 sayfalık kitapta 100 bilgi vardı. Şimdi 300 sayfalık kitapta 50 bilgi + 250 tane "renklendirme, kes-yapıştır, ailemle tartış" sayfası var. İçerik şişirildi.

2. Ezberden kopyaya döndük

Amaç "çocuk öğrensin" değil "veli şikayet etmesin, kitap güzel görünsün" oldu. Her yıl format değişince öğretmen de konuyu yetiştiremiyor, test çözdürüp geçiyor.

3. Deha tesadüfen çıkıyor artık

Sistem deha yetiştirmiyor. Sistemin içinden sıyrılıp kendi kendine okuyan, merak eden çocuk deha oluyor. 150 yıl önce sistem zaten "az ama öz" olduğu için meraklı çocuk direkt derinleşebiliyordu.

Değişen matematik değil, değişen para döngüsü. Kağıt + baskı + ihale + "her sene yeni" demek = sürekli para.

Görsel boyalı kitap kötü mü? Değil. Amaç öğrenmeyi kolaylaştırmaksa güzel. Ama amaç "her sene yeni baskı satalım" olunca, kitap ders aracı olmaktan çıkıp tüketim ürünü oluyor.

En acısı da ne biliyor musun? O çöpe giden kitapların parasıyla köy okuluna laboratuvar kurulurdu. Ama yok. Öncelik "güncel kitap" diye yutturuluyor.

Haberler alıyorum. Marmaranın çürük zeminleri imara açılıyormuş.

Uzmanlar uyarıyor zemin çürük fay hattı yakından geçiyor diye. Ama bunlar sağlam zeminlere 4 kat imar veriyor yada hiç vermiyor. Diğer yandan çürük zeminli arazileri tarla vasfından çıkarıp arsa vasfına geçiriyorlar.

İnsan katliamı yaparak ekonomiyi döndürmeye çalışıyorlar.

Döngü şöyle;

Deprem felaket olsun insanlar ölsün , yeniden doğursun , yeni felaketler ile bir daha toplu yıkım ölümler olsun...

Böylece sürekli yıkılsın biz yapalım bir daha yıkılsın göçsün bir daha yapalım.

Nasılsa kökü bedava..

Bu şekilde ekonomi dönsün istiyorlar. Aptallar böyle düşünüyorlar galiba.

Eh oyları verdiniz laza halkı çevirdi kaza.

Aslında bu konuyu pragmatik ateizm nedir adlı diğer bir konuya yanıt olarak da düşündüm.

Türkiye toplumu pragmatik ateizme daha yakındır. Hatta yüzde 99 müslüman değil pragmatik ateisttir diyebiliriz.

https://efelsefe.com/topic/2308/pragmatik-ateizm-nedir/23