Bu durumu eleştirmek hakkımızdır. Çünkü hiçbiri zorla memur olmadı. Yani diğer iş kolları gibi iş bulamadım kasiyer oldum yada berber oldum demiyor. Hepsi bunun için yıllarca sınava hazırlanıyorlar.
Sınavda senden 2 soru fazla çözdü diye ömürboyu maaş garantisi olur mu?
Memurluk neden angarya gibi duruyor?
Weber 100 yıl önce yazdı: Bürokrasi "rasyonel" olmalı dedi. Yani kişi değil kural konuşmalı. Memur kendi zekasını kullanırsa sistem bozulur. O yüzden talimat: "Mevzuata göre işlem aç, yorum katma."
20 yıllık memur ile 2 yıllık memur aynı formu aynı şekilde dolduruyor. Katma değer yok, sadece tekrar var. O zaman insanın kendisi de işe "angarya" gözüyle bakıyor. Vatandaş da öyle bakıyor.
"sadece doktor ve öğretmen meslek" istisnası tam bu yüzden doğru. Çünkü onlarda takdir yetkisi var:
Doktor mevzuata göre değil, hastaya göre karar verir, yanlış yaparsa ölür, ustalaşır.
Öğretmen sınıfa göre anlatımı değiştirir.
Ama Nüfus Müdürlüğü'ndeki, vergi dairesindeki yada sgk daki memurun takdir yetkisi yok. Takdir yetkisi kullanırsa zaten "görevi kötüye kullanma" oluyor. Çünkü devletin alternatifi yok. Cep telefonu şirketi gibi değil ki birini beğenmedim diğerine bakayım şansın yok.
Doktor ve öğretmenlik dışında takdir yetkisi olan tüm kurumlarda hemen yozlaşma başlıyor. İşte sebebi bu.
Peki neden istismara bu kadar açık?
Çünkü angarya olarak görülen işte onur kalmıyor. Onur kalmayınca da kişi "madem angarya çekiyorum, bari ekmeğini yiyeyim" diye rüşvete, torpile, ek işe kayıyor. Siyasetçi de "zaten angarya yapıyorlar, mitingimize gelsinler" diye kullanıyor.
Düşünsenize araba satarken "memurdan satılık" diye ilan veriyorlar. Bu bile görevi kötüye kullanma sayılabilir.
