Arabalar Tork ve Beygir Gücü

[Yapma Kafa]

Araçlarda hep duyduğunuz iki özellik tork ve begir gücü.

Peki bunlar ne anlama geliyor. Öyle kitapçıkta yazdığı gibi mi?

Örneğin begiri yüksek araç iyi araç mı?

İncelemeye başlayalım.

Genel olarak

Begir Gücü: Bir aracın hızlanma gücü olarak da tanımlanabilir. 1 beygir 735 watt tır. 1 sn de 75kg lık bir yükü 1 metre yukarı kaldırabilir diye kabaca tanımlanmış.

Tork : Bir aracın iş yapma gücüdür. Yani anlık olarak tekerleğe verdiği güçtür. Teknik olarak döndürme gücüdür. Newton.metre olarak ölçülür.

Arıntılı inceleme

Beygir gücünden başlayalım her beygiri yüksek araç hızlı gider diye bir kural yok. Burada fabrikalar sözcük oyunu yaparlar. Verilen beygir gücü motor çıkışına göre ölçülen beygir gücüdür.

Hiçbir araba markası tekerleğe iletilen beygir gücünü yazmaz ve ölçmez.

Motordan tekerleğe gelene kadar şaft şansızman ve difrensiyel dişlileri beygir gücünü emer. Genellikle de yüzde 30 -40 arası bir kayıpla tekerleğe ulaşır.

Beygir gücü araba hızlandıktan sonra etkili olmaya başlar. Yaklaşık 60 km hızın üzerinde begir gücü devreye girer.

Gelelim Tork gücüne; burada da tıpkı beygir gücünde olduğu gibi sözcük oyunu vardır. Motor çıkış torku ölçülür ve kullanım klavuzuna yazılır.

Ama tork gücü beygir gücünden farklı olarak tekerleğe gelene kadar büyür.
standart bir arabada şansızman dişlileri tork gücünü x20 kata kadar büyütebilir.

Yani 160 tork yazan bir aracın tekerleğe uyguladığı tork gücü 3200 tork (newton.metre) ye kadar çıkabilir.

Özetle tork dişli sistemi ile artarken beygir azalır.

İlk kalkışta 3. Vitese kadar aracın torku önemlidir. Sonra beygiri devreye girer.

Tork yoldan kaybettirir ama işten kazandırır. Hızı yavaş gücü fazladır.

Beygir ise güçten kaybettirir ama yoldan kazandırır.

Daha iyi anlaşılması için basit bir karşılaştırma yapalım.

50 beygirlik bir dozer ile 180 beygirlik bir araba.

Halk arasında araba daha güçlü gibi algılanıyor.Ama teknik olarak şöyle;

Dozer çok güçlü araba ise çok hızlıdır. Çünkü dozerin şansızman dişli sistemi 1.viteste 20000 bin tork üretirken arabanın dişli sistemi 1. Viteste 2500 tork üretir. Bu nedenle dozer tonlarca yükü çamur arazide bile çekebilir. Ama araba kendini bile taşıyamaz.

Bu örnek sadece konuyu anlamayı kolaylaştırsın diye verildi.

Asıl amacım Araba alırken ihtiyaca göre uygun modeli seçmenizi koşaylaştırmaktır.

Düz yolda hız istiyorsanız beygir gücü olsun tercihiniz.

Arazide güç istiyorsanız o zaman tork gücüne ve aktarma oranlarına bakın. Çünkü dediğim gibi verilen değerler motor çıkışına göre ölçülür.

Daha iyi anlaşılsın diye bir örnek daha vereyim.

Lada niva tork gücü 130 iken Mercedes E180 tork gücü 250 olarak verilmiş.

Ancak burada fark var. Biri arazi arabası diğeri düz yol arabası. Bunu unutmayın. Arazide L viteste lada niva 8000 tork basarak mercedesi 2 ye katlıyor.

Ama düz yolda hızlanma konusunda da mercedes daha güçlü.

Yani sayılar sizi yanıltmasın. Aktarma oranları önemlidir.

[Yapma Kafa]

Yakıta göre karşılaştırma yaparsak;

Dizel araçlar torku yüksek motorlardır. Ama ilk gönderide dediğim gibi üreticiler ticari düşünüp hafif araçları da ekonomik görünsün dizel yapıyorlar. Bu mantıksız sadece ticari bir oyun.

Benzinli araçlar hızlı devirli araçlardır. Aile araçları için iyi bir seçenek olabilir.

Elektrikli araçlarda da tork oyunu dönmektedir. Baktığınızda katalok üzerinde anormaş bir begir ve tork yazar.

Evet doğrudur ama pil tam şarjda iken böyledir. Eleltrikli araçlar katalokta belirtilen tork ve begir gücünü 1 dk kadar koruyabilir. Sonra hızlı bir düşüş yaşar. Aklınızda bulunsun şimdiki pil teknolojisi böyle.

[Yapma Kafa]

Bir de tork ve begir gücünü ağırlık ile orantılamak gerekir. Örneğin max tork 5000 olan 3 tonluk bir araçla max tork 2500 olan 1 tonluk araç oran olarak şöyledir.

Biri ton başına 1650 tork basarken diğeri 2500 tork basar. Bu açıdan baktığımızda 2500 tork/ton araç daha avantajlıdır.