Yapay Karadelik Oluşturmak Mümkün mü?

[zodyak]

Teoride evet, pratikte hayır. Henüz değil.

İki yolu var:

1. CERN gibi parçacık hızlandırıcı ile:
Işığı ışık hızına çok yakın çarpıştırırsan çok küçük bir noktada çok büyük enerji birikir. Eğer ekstra boyutlar falan varsa, mikro kara delik oluşabilir diyorlar.

CERN'de denediler. Oluşsa bile 10 üzerü -27 saniyede Hawking ışıması ile buharlaşıp yok olacak. Yani oluşsa bile anında sönüyor, dünyayı yutamaz. Bugüne kadar hiç oluşmadı.

Oluşması için gereken enerji Planck enerjisi: 10^19 GeV. CERN'in enerjisi 10^4 GeV. Yani arada 1 katrilyon kat fark var.

2. Işığı sıkıştırarak:
Işığın da kütlesi var aslında (enerjisi). Çok güçlü lazerleri tek bir noktaya odaklarsan, kugelblitz deniyor, ışıktan kara delik yapabilirsin.

Ama yine aynı hesap. Güneşi kara deliğe çevirmek için tüm enerjisini tek bir noktaya sıkıştırman lazım. Bizim en güçlü lazerimiz güneşin 1 saniyede ürettiği enerjinin milyarda biri bile değil.

Yani:

Yapay kara delik yapmak fizik kurallarına aykırı değil, sadece mühendisliğe aykırı. Evren izin veriyor, biz yapamıyoruz.

Yapsak bile o kadar küçük olacak ki tartıda bile hissedilmeyecek, anında buharlaşacak.

Fiziğin handikaplarından birisi de burası. Kütleçekimi varsa kütle itimi de olmalı diyoruz ama ispat için karadelikleri anlamak gerek ne olduğunu henüz bilmiyoruz.

O zaman kütle çekiminin kökenine inemiyoruz.

Birçol fizik kuralı var hepsinin bir doğal sabiti var. O sabitleri açıklayamıyoruz. Sadece matematiksel olarak integral sabiti diye karşımıza çıkıyor. Ama hiçbirine deneysel olarak ulaşılamıyor.

Örneğin planck uzunluğu 10^-35m. Bunu gerçek olarak kabul ediyorlar ama teorik bir hesap. Pratikte ölçülebilen en küçük uzunluk 10^-18m. Teorideki sonuçtan 100 trilyon kat daha büyük.