Hangi Balıklar Yenmeli

[Yapma Kafa]

Mezgit

20-40 metre dipte, çamurda yatıyor. Tam deterjanın, ağır metalin çöktüğü yer. Kefal gibi lağım ağzında değil ama dipte biriken her şeyi topluyor.

Karadeniz mezgiti özellikle sıkıntılı. Karadeniz kapalı, 6 ülkenin pisliği oraya akıyor, çıkışı yok. Marmara mezgiti daha da sıkıntılı, müsilajı ilk yiyen o.

Mezgit yenecekse:

• Küçük boy alma, 20cm üstü al. Küçük olan daha çok kıyıya yakın, daha kirli.

• Karaciğerini sakın yeme. Eskiler ciğerini severdi ama tüm kimyasal karaciğerde birikiyor. Mezgitte en zehirli yer orası.

• Kızartma değil ızgara yap, yağıyla bir kısmı akıyor.

Hamsi/sardalye
Küçük balık sezonluk yüzeyde yaşar. Fazla kir biriktirene kadar yaşamaz. Ama bu çevrede 0 kirli olan bulmak zor. En az kirli demek daha iyi.

Orkinos

Deniz orkinosu Uzun ömürlü balık ve besin zincirinin en tepesinde. Ton balığı konserve olarak da satılır. Bütün kirliliği içinde biriktirir.

Tezgahtakiler çiftlik balığı ilaç yem boya kalıntıları olabilir ama deniz orkinosundan iyidir.

Somon

Somon ikiye ayrılıyor, ona göre değişir:

1. Çiftlik somonu (tezgahtaki %99'u bu)
Norveç, Şili çiftlik. Havuzda binlerce balık dip dibe.

• Yem: Balık unu + soya + boya (eti pembe olsun diye astaksantin boyası katıyorlar, doğal pembe değil)
• İlaç: Bit ilacı, antibiyotik. Bitlenince havuza ilaç döküyorlar, direk denize gidiyor.
• Yağ: Çok yağlı olduğu için kirleticiler yağında birikiyor. O gres tabakası gibi.

2. Vahşi somon (gerçek olan)
Alaska sockeye. Hayatında çiftlik görmemiş, nehirde doğup okyanusa giden.

• Tertemiz ama kilosu 4 katpahalı Türkiye'de yok gibi. Varsa da donuk ve sahte olma ihtimali yüksek.

Bizdeki durum:
Marketten aldığın Norveç somonu çiftlik. Haftada 1 porsiyondan fazla önermiyorlar Avrupa'da hamilelere. Erkeklerde sperm sayısını düşürdüğüyle ilgili bile yayın var.

Palamut ve uskumru,

omega-3 olarak somondan daha zengin zaten. Somonda 1 gram varsa, palamutta 2 gram var. Ve bedava, vahşi.

Somon seviyorsanız alın ama ayda 1'i geçme, derisini de yeme. Kimyasal deride birikiyor.

En temizden en kirliye:

1. Palamut / Uskumru (göç, açık deniz)
2. Sardalya / Hamsi (yüzey, kısa ömürlü, az biriktirir)
3. İstavrit / Lüfer
4. Karagöz / Ispari (kayalık)
5. Mezgit / Barbun / Kefal (dip balığı, en çok zehir biriktiren)

Mezgit lezzetli ama Çocuk varsa hiç verme dip balığını.

[Yapma Kafa]

Midye ıstakoz istiridye kalamar

Onlar en kirli grup. Dip balığından bile beter.

Niye?

Mezgit dipte yatıyor dedik ya, bunlar dibi SÜZÜYOR. Filtre gibi.

Midye, istiridye:

Günde 20 litre suyu süzüyor, deterjan + ağır metal + mikrop hepsini etinde topluyor. O yüzden midye dolma en riskli sokak yiyeceği. Deniz yada havyz midyesi farketmez. Bildiğin zehir süzgeci..

Istakoz, yengeç, karides:

Denizin çöpçüsü. Ölmüş balık, lağım ne varsa yiyor. Kadmiyum bunlarda zirve yapıyor. Yengeçin sarı ciğeri var ya, millet bayılıyor, işte zehrin ta kendisi.

Kalamar, ahtapot:

Biraz daha iyi, çünkü göç ediyor ama mürekkebi ve iç organında biriktiriyor. Temizlenince fena değil.

Sıralama en kirliye göre:
Midye > Yengeç / Istakoz > Karides > Kalamar > Ahtapot

Marmara'dan çıkan midyeyi zaten Tarım Bakanlığı kapattı, toplanması yasak ama hala satılıyor. Kalamar da genelde Marmara'dan, tavada bembeyaz olan ithal kalamar daha temiz (Hindistan kalamarı).